Over neuropsychologen
Neuropsychologen onderzoeken en revalideren geheugen, aandacht, taal en andere cognitieve functies na hersenletsel of een beroerte, of bij neurodegeneratieve aandoeningen en ontwikkelingsstoornissen.
Geestelijke gezondheidszorg in Nederland
Publiek zorgstelsel · Basisverzekering en GGZ
De huisarts is het startpunt: lichte klachten worden in de praktijk behandeld, vaak door de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ), zonder kosten. Behandeling in de basis-GGZ of gespecialiseerde GGZ vraagt een verwijzing van de huisarts en wordt vergoed uit de basisverzekering, maar telt mee voor het verplicht eigen risico (385 euro in 2026); voor jongeren onder de 18 geldt geen eigen risico en hun zorg wordt via de gemeente geregeld. Wachtlijsten voor gespecialiseerde zorg komen veel voor.
Zo controleert u of een zorgverlener bevoegd is
- BIG-register (CIBG, Ministry of Health). Alleen de titels gezondheidszorgpsycholoog, klinisch psycholoog, psychotherapeut en arts/psychiater zijn beschermd; de gewone titel psycholoog is dat niet. Controleer het BIG-nummer, de geldigheid van de registratie en eventuele tuchtmaatregelen in het BIG-register. Zoek in het officiële register
Verzekering en vergoeding
De basisverzekering vergoedt GGZ-behandeling door BIG-geregistreerde zorgverleners na verwijzing door de huisarts, met aftrek van het eigen risico; gesprekken met de POH-GGZ bij de huisarts zijn gratis.
Dringende hulp in Nederland
Is uw leven of dat van iemand anders in gevaar? Bel dan nu het alarmnummer. Deze diensten kunnen u op elk moment helpen:
- 112 · Emergencias
- 113 · 113 Zelfmoordpreventie
Informatie gecontroleerd in november 2026 · Bronnen: bigregister.nl, rijksoverheid.nl, zorgwijzer.nl, overstappen.nl
Wat doet een neuropsycholoog?
Een neuropsycholoog onderzoekt hoe de hersenen samenhangen met denken en gedrag. In de praktijk doet een neuropsycholoog uitgebreid onderzoek naar geheugen, aandacht, taal, plannen en andere cognitieve functies met gestandaardiseerde tests, schrijft verslagen en ontwerpt revalidatie- of stimuleringsprogramma's. Neuropsychologen werken met mensen na een beroerte of hersenletsel, met neurodegeneratieve of neurologische ontwikkelingsstoornissen, en met hun naasten en medische teams.
Wanneer ga je naar een neuropsycholoog?
Een neuropsycholoog kan helpen bij merkbare veranderingen in geheugen, concentratie, taal of gedrag, na hoofdletsel of een beroerte, bij zorgen over cognitieve achteruitgang, of om leer- of aandachtsproblemen te verhelderen. Ook bij het plannen van revalidatie en het aanpassen van het dagelijks leven is een neuropsycholoog nuttig. Gaat het vooral om emotionele problemen, dan past een psycholoog misschien beter; voor medische oorzaken is een neuroloog nodig.
Wat is het verschil met andere professionals?
Een neuroloog is een arts die ziekten van het zenuwstelsel diagnosticeert en behandelt en medicatie kan voorschrijven en scans kan aanvragen. Een neuropsycholoog meet hoe die aandoeningen het denken en gedrag beïnvloeden en werkt aan revalidatie, zonder medicatie voor te schrijven. Een algemeen psycholoog richt zich meer op emoties en gedrag dan op gedetailleerd cognitief onderzoek. Een ergotherapeut helpt dagelijkse activiteiten en de omgeving aan te passen na cognitieve veranderingen.
Wat gebeurt er in de eerste sessie?
Bij de eerste afspraak wordt meestal informatie verzameld over de hulpvraag, medische voorgeschiedenis, opleiding, dagelijks functioneren en veranderingen die naasten hebben opgemerkt. Het testen kan dan al beginnen of in latere sessies plaatsvinden. Neem medische verslagen, scanuitslagen, een medicatielijst, eventueel schoolrapporten en zo mogelijk een familielid mee dat je goed kent. Vraag wat het onderzoek inhoudt en wat er in het verslag komt te staan.
Hoe lang duurt het traject?
Een volledig neuropsychologisch onderzoek duurt vaak meerdere uren, soms verdeeld over meer dan één afspraak, plus tijd om de tests uit te werken en een verslag op te stellen. Revalidatie of cognitieve training vindt meestal plaats in regelmatige sessies gedurende weken of maanden, afhankelijk van de oorzaak, de doelen en hoe iemand reageert. De voortgang wordt doorgaans tussentijds besproken en het programma waar nodig bijgesteld.
Online of in de praktijk?
Sommige onderdelen van de neuropsychologie werken online, zoals intakegesprekken, terugkoppelingsgesprekken, begeleiding van naasten en bepaalde revalidatieoefeningen. Veel gestandaardiseerde tests zijn echter ontworpen om persoonlijk af te nemen, dus formeel onderzoek gebeurt meestal beter in de praktijk. Online werken kan lastiger zijn voor mensen met duidelijke problemen met aandacht, gehoor, zicht of technologie, tenzij een naaste helpt met de installatie.
Zo controleer je de kwalificaties
Een neuropsycholoog is meestal een psycholoog met een vervolgopleiding in de neuropsychologie, dus controleer eerst of hij of zij als psycholoog geregistreerd is bij de registratie-instantie van het land. Vraag daarna naar de specifieke neuropsychologische opleiding, klinische ervaring met jouw soort aandoening, de gebruikte tests en of er wordt samengewerkt met ziekenhuizen, revalidatiecentra of multidisciplinaire teams.
Wat bepaalt de prijs?
De kosten verschillen tussen een eenmalig onderzoek met schriftelijk verslag en doorlopende revalidatiesessies. Het aantal tests, de bestede uren, de complexiteit van de situatie, de ervaring van de professional, de stad en of verslagen nodig zijn voor juridische of administratieve doeleinden bepalen allemaal de prijs. Vraag vooraf om een kostenraming en of je zorgverzekering of publieke voorzieningen een deel vergoeden.
Zo kies je
Controleer bij het kiezen de registratie en opleiding, de benadering die de professional gebruikt en of die ervaring heeft met waar jij hulp bij nodig hebt. Denk ook aan praktische zaken: taal, prijs, locatie of online sessies en beschikbaarheid. De relatie met de professional is heel belangrijk; voelt het na een paar sessies niet goed, dan is het prima om te wisselen.
Veelgestelde vragen
Vergoedt het publieke zorgstelsel in Nederland psychologische zorg?
De huisarts is het startpunt: lichte klachten worden in de praktijk behandeld, vaak door de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ), zonder kosten. Behandeling in de basis-GGZ of gespecialiseerde GGZ vraagt een verwijzing van de huisarts en wordt vergoed uit de basisverzekering, maar telt mee voor het verplicht eigen risico (385 euro in 2026); voor jongeren onder de 18 geldt geen eigen risico en hun zorg wordt via de gemeente geregeld. Wachtlijsten voor gespecialiseerde zorg komen veel voor.
Hoe controleer ik of een neuropsycholoog bevoegd is in Nederland?
BIG-register (CIBG, Ministry of Health): Alleen de titels gezondheidszorgpsycholoog, klinisch psycholoog, psychotherapeut en arts/psychiater zijn beschermd; de gewone titel psycholoog is dat niet. Controleer het BIG-nummer, de geldigheid van de registratie en eventuele tuchtmaatregelen in het BIG-register.