Rreth temës: varësi emocionale
Varësia emocionale shfaqet si frikë e fortë nga braktisja, nevojë për miratim të vazhdueshëm ose qëndrim në marrëdhënie që shkaktojnë dëm. Terapia punon me vetëvlerësimin, kufijtë dhe modelet e mësuara në marrëdhëniet e mëparshme.
Psikoanalistët punojnë me terapi psikoanalitike ose psikodinamike, e cila eksploron si përvojat e kaluara dhe modelet e pavetëdijshme formësojnë ndjenjat dhe marrëdhëniet e tanishme. Zakonisht është një proces më i gjatë dhe i thelluar. Formimi dhe titujt ndryshojnë sipas vendit: kontrolloni formimin e çdo profesionisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Dëshira për afërsi është njerëzore. Mund të bëhet fjalë për varësi emocionale kur mirëqenia juaj varet pothuajse tërësisht nga një person, ndieni ankth të fortë në mendimin se mund ta humbni, kërkoni vazhdimisht siguri, hiqni dorë nga nevojat, miqtë ose interesat tuaja për ta ruajtur marrëdhënien, ose qëndroni në marrëdhënie që ju lëndojnë sepse të qenit vetëm duket i padurueshëm. Mund të ndodhë me partnerë, familjarë ose miq.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Psikologët dhe psikoterapistët mund t'ju ndihmojnë të kuptoni nga vijnë këto modele dhe të ndërtoni një ndjenjë më të sigurt të vetes. Shpesh përdoren terapia konjitivo-sjellore (TKS), terapia e skemave, qasjet e fokusuara te lidhja dhe ato psikodinamike, si dhe puna me vetëvlerësimin, vetëpohimin dhe kufijtë. Nëse marrëdhënia përfshin kontroll ose abuzim, mund të ndihmojnë edhe shërbimet e specializuara të mbështetjes.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
Nëse jeni në një marrëdhënie ku ju kërcënojnë, ju kontrollojnë, ju dëmtojnë ose keni frikë, dhe jeni në rrezik të menjëhershëm, kontaktoni shërbimet lokale të urgjencës. Shërbimet e specializuara për dhunën në familje mund t'ju ndihmojnë të planifikoni sigurinë tuaj. Kërkoni ndihmë urgjente edhe nëse frika e humbjes së dikujt ose një ndarje çon në mendime për të dëmtuar veten ose për t'i dhënë fund jetës.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Përpiquni të rindërtoni ato fusha të jetës suaj që nuk varen nga një person: miqësitë, hobet, kohën me veten dhe objektivat personale. Vini re kur kërkoni siguri dhe ushtrohuni të duroni pak pasiguri. Të shkruarit për ndjenjat mund t'ju ndihmojë të dalloni modelet. Mbështetuni te njerëz që ju respektojnë dhe kërkoni informacion të besueshëm për marrëdhëniet e shëndetshme dhe shenjat paralajmëruese të kontrollit.
Çfarë bën një psikoanalist?
Psikoanalisti punon me njerëz që duan të eksplorojnë si përvojat e hershme, dëshirat, konfliktet dhe modelet e pavetëdijshme ndikojnë në mënyrën si ndiejnë, lidhen dhe zgjedhin sot. Në punën e përditshme dëgjon me vëmendje, ndihmon të lidhen vështirësitë e tanishme me historinë personale dhe u kushton vëmendje ëndrrave, përsëritjeve dhe marrëdhënies me analistin. Seancat zakonisht janë të shpeshta dhe procesi priret të jetë afatgjatë.
Kur mund t'ju ndihmojë një psikoanalist?
Psikoanaliza ose terapia psikodinamike mund t'ju përshtatet nëse vini re modele që përsëriten në marrëdhënie, një ndjenjë të vazhdueshme zbrazëtie ose pakënaqësie, ose dëshironi ta kuptoni veten në thellësi dhe jeni të hapur ndaj një procesi më të gjatë. Nëse ju nevojitet lehtësim i shpejtë për një simptomë specifike, si sulmet e panikut ose një fobi, një qasje e strukturuar si terapia konjitivo-sjellore (TKS) mund të jetë më e përshtatshme si hap i parë.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një psikoanalist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.