Rreth temës: ADHD
ADHD (çrregullimi i deficitit të vëmendjes dhe hiperaktivitetit) ndikon në vëmendjen, impulsivitetin dhe aktivitetin te fëmijët dhe të rriturit. Diagnoza kërkon një vlerësim të plotë, shpesh nga një psikiatër, neuropsikolog ose psikolog i specializuar. Trajtimi mund të përfshijë psikoedukim, strategji sjelljeje, mbështetje në shkollë ose në punë dhe, nëse është e përshtatshme, medikamente.
Psikopedagogët mbështetin fëmijë, adoleshentë dhe të rritur me vështirësi në të nxënë si disleksia ose problemet e vëmendjes, me teknika studimi dhe orientim shkollor, në bashkëpunim me familjet dhe shkollat.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Të gjithë shpërqendrohemi ndonjëherë. ADHD mund të ia vlejë të vlerësohet kur vështirësitë me vëmendjen, organizimin, impulsivitetin ose shqetësimin motorik janë të pranishme që në fëmijëri, shfaqen në mjedise të ndryshme si shkolla, puna dhe shtëpia, dhe shkaktojnë probleme reale: detyra të papërfunduara, sende që humbasin shpesh, takime të harruara, veprime pa menduar ose ndjesi e vazhdueshme shqetësimi. Te të rriturit shpesh mbetet e panjohur për vite.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Diagnoza kërkon një vlerësim të kujdesshëm nga një profesionist i kualifikuar, si psikiatër, psikolog klinik, neuropsikolog ose pediatër, në varësi të moshës dhe vendit. Trajtimi mund të kombinojë psikoedukimin, terapinë konjitivo-sjellore (TKS) për organizimin dhe rregullimin emocional, trajnimin e prindërve për fëmijët, përshtatjet në shkollë dhe, kur është e përshtatshme, medikamente të përshkruara dhe të monitoruara nga një mjek. Psikologët shkollorë dhe psikopedagogët mbështesin të nxënët.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
ADHD në vetvete nuk është urgjencë, por impulsiviteti mund t'i rrisë rreziqet. Kontaktoni shërbimet lokale të urgjencës pas një aksidenti ose dëmtimi të rëndë, ose nëse dikush ka mendime për vetëvrasje ose për të dëmtuar të tjerët. Kërkoni menjëherë këshillë mjekësore për çdo efekt anësor shqetësues të medikamenteve, si dhimbje gjoksi ose palpitacione, dhe mos i ndryshoni medikamentet pa folur me mjekun që i ka përshkruar.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Struktura e jashtme ndihmon: përdorni kalendarë, alarme, lista dhe kujtesa të dukshme, dhe ndajini detyrat në hapa të vegjël me pushime të shkurtra. Gjumi, aktiviteti fizik dhe vaktet e rregullta e mbështesin vëmendjen. Pakësoni shpërqendrimet në hapësirën tuaj të punës ose të studimit. Për fëmijët ndihmojnë rutinat e qarta, lavdërimi specifik dhe kufijtë e qetë e të qëndrueshëm. Kërkoni informacion të besueshëm nga organizatat shëndetësore dhe jo vetëm nga rrjetet sociale.
Çfarë bën një psikopedagog?
Psikopedagogu, i njohur në spanjisht si psicopedagogo, ndihmon fëmijët, adoleshentët dhe të rriturit të mësojnë në mënyrë më efektive. Në punën e përditshme identifikon si mëson një person, vlerëson vështirësitë në lexim, shkrim, matematikë, organizim ose aftësi studimi, dhe harton plane praktike ndërhyrjeje. Punon individualisht me nxënësit dhe bashkërendohet ngushtë me familjet dhe shkollat, duke përshtatur materialet dhe strategjitë për çdo nxënës.
Kur mund t'ju ndihmojë një psikopedagog?
Mund të ndihmojë kur një nxënës punon shumë, por notat nuk e pasqyrojnë këtë, e ka të vështirë leximin ose shkrimin, e ka të vështirë të organizohet ose të planifikojë, ka nevojë për mbështetje pas një diagnoze si disleksia ose ADHD, ose po kalon në një cikël tjetër shkollor. Nëse ka probleme të rëndësishme emocionale ose të sjelljes, ose nevojitet një diagnozë formale psikologjike, duhet të përfshihet një psikolog shkollor ose klinik.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një psikopedagog është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.