Rreth temës: ADHD
ADHD (çrregullimi i deficitit të vëmendjes dhe hiperaktivitetit) ndikon në vëmendjen, impulsivitetin dhe aktivitetin te fëmijët dhe të rriturit. Diagnoza kërkon një vlerësim të plotë, shpesh nga një psikiatër, neuropsikolog ose psikolog i specializuar. Trajtimi mund të përfshijë psikoedukim, strategji sjelljeje, mbështetje në shkollë ose në punë dhe, nëse është e përshtatshme, medikamente.
Psikoterapistët janë profesionistë të trajnuar në një ose më shumë modele psikoterapie (psikodinamike, sistemike, humaniste, konjitivo-biheviorale…). Titulli i mbrojtur dhe kërkesat ndryshojnë sipas vendit; profilet tregojnë formimin dhe regjistrimin e çdo profesionisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Të gjithë shpërqendrohemi ndonjëherë. ADHD mund të ia vlejë të vlerësohet kur vështirësitë me vëmendjen, organizimin, impulsivitetin ose shqetësimin motorik janë të pranishme që në fëmijëri, shfaqen në mjedise të ndryshme si shkolla, puna dhe shtëpia, dhe shkaktojnë probleme reale: detyra të papërfunduara, sende që humbasin shpesh, takime të harruara, veprime pa menduar ose ndjesi e vazhdueshme shqetësimi. Te të rriturit shpesh mbetet e panjohur për vite.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Diagnoza kërkon një vlerësim të kujdesshëm nga një profesionist i kualifikuar, si psikiatër, psikolog klinik, neuropsikolog ose pediatër, në varësi të moshës dhe vendit. Trajtimi mund të kombinojë psikoedukimin, terapinë konjitivo-sjellore (TKS) për organizimin dhe rregullimin emocional, trajnimin e prindërve për fëmijët, përshtatjet në shkollë dhe, kur është e përshtatshme, medikamente të përshkruara dhe të monitoruara nga një mjek. Psikologët shkollorë dhe psikopedagogët mbështesin të nxënët.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
ADHD në vetvete nuk është urgjencë, por impulsiviteti mund t'i rrisë rreziqet. Kontaktoni shërbimet lokale të urgjencës pas një aksidenti ose dëmtimi të rëndë, ose nëse dikush ka mendime për vetëvrasje ose për të dëmtuar të tjerët. Kërkoni menjëherë këshillë mjekësore për çdo efekt anësor shqetësues të medikamenteve, si dhimbje gjoksi ose palpitacione, dhe mos i ndryshoni medikamentet pa folur me mjekun që i ka përshkruar.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Struktura e jashtme ndihmon: përdorni kalendarë, alarme, lista dhe kujtesa të dukshme, dhe ndajini detyrat në hapa të vegjël me pushime të shkurtra. Gjumi, aktiviteti fizik dhe vaktet e rregullta e mbështesin vëmendjen. Pakësoni shpërqendrimet në hapësirën tuaj të punës ose të studimit. Për fëmijët ndihmojnë rutinat e qarta, lavdërimi specifik dhe kufijtë e qetë e të qëndrueshëm. Kërkoni informacion të besueshëm nga organizatat shëndetësore dhe jo vetëm nga rrjetet sociale.
Çfarë bën një psikoterapist?
Psikoterapisti i ndihmon njerëzit të kuptojnë dhe të ndryshojnë modelet emocionale, relacionale dhe të sjelljes përmes një marrëdhënieje terapeutike të strukturuar. Puna e tij formësohet nga një ose më shumë modele, si terapia konjitivo-sjellore, psikodinamike, sistemike, humaniste ose integruese. Ai takon individë, çifte, familje ose grupe, zakonisht në seanca të rregullta, dhe jashtë seancave i kushton kohë shënimeve, përgatitjes dhe supervizionit të vet.
Kur mund t'ju ndihmojë një psikoterapist?
Psikoterapia u përshtatet njerëzve që duan të punojnë në thellësi me vështirësi të përsëritura: ankth, gjendje të rënë shpirtërore, modele në marrëdhënie, vetëvlerësim, pasojat e përvojave të kaluara ose tranzicione të mëdha në jetë. Mund të ndihmojë edhe kur ndiheni të bllokuar pa një diagnozë të qartë. Nëse ju nevojitet një diagnozë formale, një vlerësim psikologjik specifik ose medikamente, mund të duhet të përfshihet një psikolog klinik ose psikiatër.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një psikoterapist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.