Rreth temës: depresion
Trishtimi i vazhdueshëm, humbja e interesit, lodhja, ndryshimet në gjumë ose vështirësia për t’u përqendruar për javë të tëra mund të jenë shenja të depresionit. Psikoterapia është një trajtim efektiv i depresionit, e vetme ose e kombinuar me medikamente të përshkruara nga një psikiatër ose mjek. Nëse keni mendime për të dëmtuar veten, kontaktoni menjëherë shërbimet e urgjencës ose një linjë krize.
Psikoterapistët janë profesionistë të trajnuar në një ose më shumë modele psikoterapie (psikodinamike, sistemike, humaniste, konjitivo-biheviorale…). Titulli i mbrojtur dhe kërkesat ndryshojnë sipas vendit; profilet tregojnë formimin dhe regjistrimin e çdo profesionisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Të gjithë kemi ditë kur ndihemi të rënë, sidomos pas një pengese. Ia vlen të kërkoni ndihmë kur trishtimi, zbrazëtia ose nervozizmi zgjasin pjesën më të madhe të ditës për javë të tëra, kur humbni interesin për gjërat që ju pëlqenin, ose kur vini re ndryshime në gjumë, oreks, energji ose përqendrim. Ndjenja se nuk vleni, faji ose ideja se asgjë nuk do të përmirësohet, si dhe tërheqja nga njerëzit, janë gjithashtu shenja të zakonshme.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Psikoterapia është trajtim efektiv për depresionin. Terapia konjitivo-sjellore (TKS), aktivizimi sjellor, terapia ndërpersonale dhe disa qasje psikodinamike kanë prova të mira. Terapinë e ofrojnë psikologët, psikologët klinikë dhe psikoterapistët; një psikiatër ose mjeku familjar mund të vlerësojë nëse medikamentet janë të përshtatshme, gjë që shpesh merret në konsideratë për depresionin e moderuar ose të rëndë. Kombinimi i terapisë me ndjekjen mjekësore është i zakonshëm dhe mund të funksionojë mirë.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
Nëse po mendoni për vetëvrasje, keni një plan ose ndjeni se mund të veproni sipas mendimeve për të dëmtuar veten, kontaktoni tani shërbimet lokale të urgjencës ose shkoni në urgjencën më të afërt. Nëse jeni të shqetësuar për dikë tjetër, qëndroni me të nëse është e sigurt dhe kërkoni menjëherë ndihmë. T'i tregoni dikujt të afërt si ndiheni është një hap i parë i rëndësishëm.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Hapat e vegjël kanë rëndësi: përpiquni të zgjoheni pak a shumë në të njëjtën orë çdo ditë, të dilni jashtë, të lëvizni pak, të hani rregullisht dhe të bëni një aktivitet të përballueshëm që dikur ju sillte njëfarë kënaqësie, edhe nëse nuk keni dëshirë. Shmangni përdorimin e alkoolit për të përballuar gjendjen. Mbani kontakt me të paktën një person që i besoni dhe jini të durueshëm me veten ndërsa kërkoni mbështetje profesionale.
Çfarë bën një psikoterapist?
Psikoterapisti i ndihmon njerëzit të kuptojnë dhe të ndryshojnë modelet emocionale, relacionale dhe të sjelljes përmes një marrëdhënieje terapeutike të strukturuar. Puna e tij formësohet nga një ose më shumë modele, si terapia konjitivo-sjellore, psikodinamike, sistemike, humaniste ose integruese. Ai takon individë, çifte, familje ose grupe, zakonisht në seanca të rregullta, dhe jashtë seancave i kushton kohë shënimeve, përgatitjes dhe supervizionit të vet.
Kur mund t'ju ndihmojë një psikoterapist?
Psikoterapia u përshtatet njerëzve që duan të punojnë në thellësi me vështirësi të përsëritura: ankth, gjendje të rënë shpirtërore, modele në marrëdhënie, vetëvlerësim, pasojat e përvojave të kaluara ose tranzicione të mëdha në jetë. Mund të ndihmojë edhe kur ndiheni të bllokuar pa një diagnozë të qartë. Nëse ju nevojitet një diagnozë formale, një vlerësim psikologjik specifik ose medikamente, mund të duhet të përfshihet një psikolog klinik ose psikiatër.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një psikoterapist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.