Rreth temës: LGBTI+
Profesionistët afirmues për LGBTI+ ofrojnë një hapësirë të sigurt dhe të respektueshme për të eksploruar identitetin, marrëdhëniet, daljen hapur, stresin e minoriteteve ose diskriminimin, pa e patologjizuar orientimin seksual apo identitetin gjinor.
Psikoterapistët janë profesionistë të trajnuar në një ose më shumë modele psikoterapie (psikodinamike, sistemike, humaniste, konjitivo-biheviorale…). Titulli i mbrojtur dhe kërkesat ndryshojnë sipas vendit; profilet tregojnë formimin dhe regjistrimin e çdo profesionisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Të qenit LGBTI+ nuk është problem i shëndetit mendor. Megjithatë, diskriminimi, refuzimi, fshehja e asaj që jeni ose jetesa në një mjedis jo mbështetës mund të krijojnë stres që ndikon në mirëqenie. Mund të ndihmojë të kërkoni mbështetje nëse ndiheni në ankth ose të rënë shpirtërisht, të izoluar, të pasigurt, në konflikt me identitetin tuaj, e keni të vështirë daljen hapur (coming out), përballeni me refuzim nga familja, ose jeni prekur nga ngacmimi ose dhuna.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Kërkoni terapi afirmative: psikologë, psikoterapistë dhe profesionistë të tjerë që respektojnë identitetin tuaj dhe kanë formim në diversitetin seksual dhe gjinor. Qasjet e bazuara në prova si terapia konjitivo-sjellore, terapia e pranimit dhe angazhimit dhe terapia familjare mund të përshtaten për të trajtuar stresin e minoritetit. Të ashtuquajturat terapi të konvertimit janë të dëmshme dhe refuzohen nga organizmat profesionalë. Grupet e bashkëmoshatarëve dhe të komunitetit mund ta plotësojnë mbështetjen profesionale.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
Nëse jeni në rrezik të menjëhershëm, jeni sulmuar ose po kërcënoheni për shkak të identitetit tuaj, kontaktoni shërbimet lokale të urgjencës. Kërkoni ndihmë urgjente edhe nëse keni mendime për vetëvrasje ose vetëlëndim, ose nëse ju kanë përzënë nga shtëpia dhe nuk keni ku të shkoni në siguri. Në shumë vende, organizata të specializuara LGBTI+ mund të ofrojnë mbështetje dhe udhëzim.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Lidhuni me njerëz dhe hapësira ku mund të jeni vetvetja, qofshin miq, grupe komunitare ose komunitete online të besueshme. Ju vendosni kur, si dhe kujt t'ia tregoni; siguria juaj vjen e para. Kërkoni burime informacioni të besueshme dhe mbështetëse. Kujdesuni për gjumin, lëvizjen dhe rutinat, dhe kufizoni ekspozimin ndaj përmbajtjeve armiqësore online. Pyesini drejtpërdrejt terapistët e mundshëm për përvojën e tyre me klientë LGBTI+.
Çfarë bën një psikoterapist?
Psikoterapisti i ndihmon njerëzit të kuptojnë dhe të ndryshojnë modelet emocionale, relacionale dhe të sjelljes përmes një marrëdhënieje terapeutike të strukturuar. Puna e tij formësohet nga një ose më shumë modele, si terapia konjitivo-sjellore, psikodinamike, sistemike, humaniste ose integruese. Ai takon individë, çifte, familje ose grupe, zakonisht në seanca të rregullta, dhe jashtë seancave i kushton kohë shënimeve, përgatitjes dhe supervizionit të vet.
Kur mund t'ju ndihmojë një psikoterapist?
Psikoterapia u përshtatet njerëzve që duan të punojnë në thellësi me vështirësi të përsëritura: ankth, gjendje të rënë shpirtërore, modele në marrëdhënie, vetëvlerësim, pasojat e përvojave të kaluara ose tranzicione të mëdha në jetë. Mund të ndihmojë edhe kur ndiheni të bllokuar pa një diagnozë të qartë. Nëse ju nevojitet një diagnozë formale, një vlerësim psikologjik specifik ose medikamente, mund të duhet të përfshihet një psikolog klinik ose psikiatër.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një psikoterapist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.