Rreth temës: çrregullime të të ngrënit
Çrregullimet e të ngrënit si anoreksia, bulimia ose ngrënia kompulsive janë serioze dhe të trajtueshme. Kujdesi zakonisht është multidisiplinar: terapi psikologjike, ndjekje mjekësore dhe mbështetje ushqyese. Nëse ka humbje të ndjeshme në peshë ose simptoma fizike, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.
Terapist është fjala e përditshme për një profesionist që ofron terapi me bisedë: në varësi të vendit, mund të jetë psikolog, psikoterapist, këshillues i licencuar, terapist martese dhe familjeje ose punonjës social klinik. Profilet tregojnë titullin e vërtetë, formimin dhe regjistrimin e çdo terapisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Shqetësimi për ushqimin ose peshën bëhet alarmues kur zë shumë mendime dhe ndikon në jetën e përditshme: dietë e rreptë ose kapërcim i vakteve, episode të ngrënies së sasive të mëdha me humbje kontrolli, të vjella, përdorim laksativësh ose ushtrime të tepruara për të kompensuar, ndryshime të shpejta në peshë, shmangie e të ngrënit para të tjerëve ose frikë e fortë nga shtimi në peshë. Çrregullimet e të ngrënit prekin njerëz të të gjitha përmasave trupore, gjinive dhe moshave.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Çrregullimet e të ngrënit trajtohen më mirë nga një ekip që kombinon kujdesin psikologjik, mjekësor dhe ushqyes. Qasje me prova të mira janë terapia konjitivo-sjellore e zgjeruar (CBT-E), trajtimi i bazuar te familja për fëmijët dhe adoleshentët, dhe menaxhimi klinik mbështetës i specializuar. Psikologët klinikë, psikiatrët, mjekët dhe dietologët me përvojë në çrregullimet e të ngrënit zakonisht punojnë së bashku. Ndihma e hershme zakonisht e lehtëson rikuperimin.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
Çrregullimet e të ngrënit mund të kenë pasoja të rënda fizike. Kontaktoni shërbimet lokale të urgjencës ose shkoni në urgjencën më të afërt për të fikët, dhimbje gjoksi, rrahje zemre shumë të ngadalta ose të çrregullta, dobësi të rëndë, konfuzion, të vjella me gjak, ose nëse dikush nuk mund të hajë apo të pijë fare. Kërkoni ndihmë urgjente edhe për mendime vetëvrasëse. Kontrollet e rregullta mjekësore janë të rëndësishme gjatë trajtimit.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Përpiquni të hani vakte të rregullta dhe të shmangni periudhat e gjata pa ushqim, edhe nëse ju duket e vështirë. Pakësoni ekspozimin ndaj përmbajtjeve që nxisin dietat ose krahasimin e trupave, dhe shmangni peshimin e shpeshtë. Tregojini dikujt që i besoni. Nëse po mbështetni dikë, shprehni shqetësimin me qetësi, duke u përqendruar te ndjenjat dhe jo te ushqimi apo pesha, dhe nxiteni të kërkojë ndihmë profesionale.
Çfarë bën një terapist?
Një terapist ju ndihmon të flisni për atë që ju shqetëson dhe të gjeni mënyra praktike për t’u ndier më mirë dhe për t’i përballuar gjërat më mirë. Gjatë seancave ai dëgjon, bën pyetje, ju ndihmon të vini re modele në mendimet, emocionet dhe marrëdhëniet tuaja dhe bie dakord me ju për objektivat. Në varësi të formimit të tij, mund të përdorë qasje konjitive-sjellore, humaniste, sistemike, psikodinamike ose qasje të tjera të bazuara në prova, me individë, çifte, familje ose grupe.
Kur mund t'ju ndihmojë një terapist?
Ka kuptim të kërkoni një terapist kur stresi, ankthi, gjendja e rënë shpirtërore, zia, problemet në marrëdhënie, një ndryshim i vështirë ose pasojat e përvojave të së kaluarës fillojnë të rëndojnë në jetën tuaj të përditshme, ose kur thjesht dëshironi një hapësirë për ta kuptuar veten më mirë. Nëse simptomat janë të rënda, nëse mund t’ju duhen ilaçe ose ka shenja të një shkaku mjekësor, përfshini edhe mjekun tuaj ose një psikiatër.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një terapist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.