Rreth temës: depresion
Trishtimi i vazhdueshëm, humbja e interesit, lodhja, ndryshimet në gjumë ose vështirësia për t’u përqendruar për javë të tëra mund të jenë shenja të depresionit. Psikoterapia është një trajtim efektiv i depresionit, e vetme ose e kombinuar me medikamente të përshkruara nga një psikiatër ose mjek. Nëse keni mendime për të dëmtuar veten, kontaktoni menjëherë shërbimet e urgjencës ose një linjë krize.
Terapist është fjala e përditshme për një profesionist që ofron terapi me bisedë: në varësi të vendit, mund të jetë psikolog, psikoterapist, këshillues i licencuar, terapist martese dhe familjeje ose punonjës social klinik. Profilet tregojnë titullin e vërtetë, formimin dhe regjistrimin e çdo terapisti.
Si të merrni kujdes për shëndetin mendor – Shqipëri
Sistemi publik i shëndetësisë · Shërbimi publik shëndetësor: mjekët e familjes, Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor dhe spitalet psikiatrike, të mbuluara nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël. Më shumë informacion
Si të verifikoni që një profesionist është i licencuar
- Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut). Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit. Kërkoni në regjistrin zyrtar
- Order of Physicians of Albania (Urdhri i Mjekëve). Sipas Ligjit nr. 123/2014, Urdhri i Mjekëve jep dhe heq licencat individuale për ushtrimin e profesionit të mjekut dhe mban regjistrin e anëtarëve të tij. Kërkojini psikiatrit licencën e tij nga Urdhri.
Sigurimi dhe mbulimi
Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor mbulon shërbimet e shëndetit mendor me referim dhe barnat psikotrope të rimbursueshme. Barnat që nuk janë në listën e rimbursimit paguhen nga xhepi.
Ndihmë urgjente – Shqipëri
Nëse jeta juaj ose e dikujt tjetër është në rrezik, telefononi menjëherë numrin e urgjencës. Këto shërbime mund t'ju ndihmojnë në çdo kohë:
- 127 · Ambulancia (Urgjenca)
Informacioni u rishikua në nëntor 2026 · Burimet: gov.uk, urdhriipsikologut.al, regjistri.urdhriipsikologut.al, qsut.gov.al
Shenja që duhen vënë re
Të gjithë kemi ditë kur ndihemi të rënë, sidomos pas një pengese. Ia vlen të kërkoni ndihmë kur trishtimi, zbrazëtia ose nervozizmi zgjasin pjesën më të madhe të ditës për javë të tëra, kur humbni interesin për gjërat që ju pëlqenin, ose kur vini re ndryshime në gjumë, oreks, energji ose përqendrim. Ndjenja se nuk vleni, faji ose ideja se asgjë nuk do të përmirësohet, si dhe tërheqja nga njerëzit, janë gjithashtu shenja të zakonshme.
Çfarë ndihmon: trajtime dhe profesionistë
Psikoterapia është trajtim efektiv për depresionin. Terapia konjitivo-sjellore (TKS), aktivizimi sjellor, terapia ndërpersonale dhe disa qasje psikodinamike kanë prova të mira. Terapinë e ofrojnë psikologët, psikologët klinikë dhe psikoterapistët; një psikiatër ose mjeku familjar mund të vlerësojë nëse medikamentet janë të përshtatshme, gjë që shpesh merret në konsideratë për depresionin e moderuar ose të rëndë. Kombinimi i terapisë me ndjekjen mjekësore është i zakonshëm dhe mund të funksionojë mirë.
Kur të kërkoni ndihmë urgjente
Nëse po mendoni për vetëvrasje, keni një plan ose ndjeni se mund të veproni sipas mendimeve për të dëmtuar veten, kontaktoni tani shërbimet lokale të urgjencës ose shkoni në urgjencën më të afërt. Nëse jeni të shqetësuar për dikë tjetër, qëndroni me të nëse është e sigurt dhe kërkoni menjëherë ndihmë. T'i tregoni dikujt të afërt si ndiheni është një hap i parë i rëndësishëm.
Çfarë mund të bëni ndërkohë
Hapat e vegjël kanë rëndësi: përpiquni të zgjoheni pak a shumë në të njëjtën orë çdo ditë, të dilni jashtë, të lëvizni pak, të hani rregullisht dhe të bëni një aktivitet të përballueshëm që dikur ju sillte njëfarë kënaqësie, edhe nëse nuk keni dëshirë. Shmangni përdorimin e alkoolit për të përballuar gjendjen. Mbani kontakt me të paktën një person që i besoni dhe jini të durueshëm me veten ndërsa kërkoni mbështetje profesionale.
Çfarë bën një terapist?
Një terapist ju ndihmon të flisni për atë që ju shqetëson dhe të gjeni mënyra praktike për t’u ndier më mirë dhe për t’i përballuar gjërat më mirë. Gjatë seancave ai dëgjon, bën pyetje, ju ndihmon të vini re modele në mendimet, emocionet dhe marrëdhëniet tuaja dhe bie dakord me ju për objektivat. Në varësi të formimit të tij, mund të përdorë qasje konjitive-sjellore, humaniste, sistemike, psikodinamike ose qasje të tjera të bazuara në prova, me individë, çifte, familje ose grupe.
Kur mund t'ju ndihmojë një terapist?
Ka kuptim të kërkoni një terapist kur stresi, ankthi, gjendja e rënë shpirtërore, zia, problemet në marrëdhënie, një ndryshim i vështirë ose pasojat e përvojave të së kaluarës fillojnë të rëndojnë në jetën tuaj të përditshme, ose kur thjesht dëshironi një hapësirë për ta kuptuar veten më mirë. Nëse simptomat janë të rënda, nëse mund t’ju duhen ilaçe ose ka shenja të një shkaku mjekësor, përfshini edhe mjekun tuaj ose një psikiatër.
Si të zgjidhni
Kur zgjidhni, kontrolloni licencën dhe formimin, qasjen që përdor profesionisti dhe nëse ka përvojë me atë që ju nevojitet. Merrni parasysh edhe aspektet praktike: gjuhën, çmimin, vendndodhjen ose seancat online dhe disponueshmërinë. Marrëdhënia me profesionistin ka shumë rëndësi; nëse pas disa seancash nuk ndiheni mirë, është krejt në rregull ta ndryshoni.
Pyetjet e bëra shpesh
A e mbulon sistemi publik i shëndetësisë kujdesin psikologjik në vendin: Shqipëri?
Mjekët e familjes ofrojnë kujdesin e nivelit të parë për shëndetin mendor dhe i referojnë pacientët në Qendrat Komunitare të Shëndetit Mendor (rreth 10 në të gjithë vendin) ose në repartet psikiatrike me shtrim në Tiranë, Shkodër, Elbasan dhe Vlorë. Pacientët që ndjekin sistemin e referimit mund t'i përdorin shërbimet dytësore pa pagesë, dhe barnat psikotrope të listës rimbursohen. Në disa qendra publike të shëndetit mendor punojnë psikologë, por numri i tyre është i vogël.
Si mund të verifikoj që një terapist është i licencuar në vendin: Shqipëri?
Order of Psychologists of Albania (Urdhri i Psikologut): Sipas Ligjit nr. 40/2016, çdo psikolog që ushtron profesionin në Shqipëri duhet të jetë i regjistruar në Urdhër dhe të ketë licencë, e cila rinovohet çdo pesë vjet. Kontrolloni emrin e psikologut në regjistrin publik të Urdhrit.