DEHB hakkında
DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu), çocuklarda ve yetişkinlerde dikkati, dürtüselliği ve hareketliliği etkiler. Tanı, genellikle bir psikiyatrist, nöropsikolog veya uzmanlaşmış bir psikolog tarafından yapılan kapsamlı bir değerlendirme gerektirir. Tedavi; psikoeğitim, davranışsal stratejiler, okulda veya işte destek ve uygunsa ilaç tedavisini içerebilir.
Özel eğitim uzmanları; disleksi veya dikkat sorunları gibi öğrenme güçlükleri yaşayan çocuklara, ergenlere ve yetişkinlere destek olur, çalışma teknikleri ve eğitim rehberliği sunar; bunu ailelerle ve okullarla iş birliği içinde yapar.
Kıbrıs genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Genel Sağlık Sistemi (GESY)
Psikiyatrik ve psikolojik bakım GESY aracılığıyla sunulur. GESY ile sözleşmeli bir psikiyatriste veya psikoloğa gitmek için hastaların kişisel doktorlarından sevk almaları gerekir ve her ziyaret için küçük bir katkı payı öderler; doğrudan psikoloğa gitmek kapsam dışıdır. Kamu ruh sağlığı hizmetleri ayrıca Devlet Sağlık Hizmetleri Kurumu tarafından yürütülür. Daha fazla bilgi
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Cyprus Council for the Registration of Psychologists (SEPS). Psikolog unvanı 68(I)/1995 sayılı Yasa ile korunmaktadır; bağımsız çalışmak için Lisanslı Psikologlar Sicili'ne kayıt gerekir. Kişinin kurulun sicilinde doğru kategoriyle yer aldığını kontrol edin; mezun sicili bağımsız çalışmaya izin vermez. Resmi sicilde arayın
- Cyprus Medical Council. Psikiyatristler, Kıbrıs Tıp Kurulu'na (Cyprus Medical Council) kayıtlı olması ve psikiyatri uzmanlığına sahip olması gereken hekimlerdir.
Sigorta ve kapsam
GESY, sevkle yapılan psikiyatrist ve psikolog ziyaretlerini küçük katkı paylarıyla karşılar (2024'te ziyaret başına 6 EUR ve 10 EUR olarak bildirilmiştir). Danışmanlık psikologlarının GESY kapsamına alınması 2026'da onaylandı.
Kıbrıs için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Emergencias
- 8000 7773 · Cyprus Samaritans
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: businessincyprus.gov.cy, cyprus-mail.com, asylumineurope.org
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Herkesin dikkati zaman zaman dağılır. Dikkat, organizasyon, dürtüsellik veya huzursuzlukla ilgili güçlükler çocukluktan beri varsa, okul, iş ve ev gibi farklı ortamlarda ortaya çıkıyorsa ve gerçek sorunlara yol açıyorsa DEHB açısından değerlendirme yapılmaya değer: yarım kalan işler, sık kaybedilen eşyalar, unutulan randevular, düşünmeden hareket etmek veya sürekli huzursuz hissetmek gibi. Yetişkinlerde çoğu zaman yıllarca fark edilmez.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Tanı, yaşa ve ülkeye bağlı olarak psikiyatrist, klinik psikolog, nöropsikolog veya çocuk doktoru gibi yetkin bir uzman tarafından yapılan dikkatli bir değerlendirme gerektirir. Tedavi; psikoeğitimi, organizasyon ve duygu düzenleme için bilişsel davranışçı terapiyi (BDT), çocuklar için ebeveyn eğitimini, okulda yapılacak uyarlamaları ve uygun olduğunda bir doktor tarafından reçete edilip izlenen ilaçları birleştirebilir. Okul psikologları ve özel eğitim uzmanları öğrenmeyi destekler.
Ne zaman acil yardım almalı?
DEHB'nin kendisi acil bir durum değildir, ancak dürtüsellik riskleri artırabilir. Ciddi bir kaza veya yaralanmadan sonra ya da birinin intihar veya başkalarına zarar verme düşünceleri varsa yerel acil servislerle iletişime geçin. Göğüs ağrısı veya çarpıntı gibi ilacın endişe verici yan etkileri için vakit kaybetmeden tıbbi görüş alın ve reçeteyi yazan doktorla konuşmadan ilacı değiştirmeyin.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Dış yapı yardımcı olur: takvimler, alarmlar, listeler ve görünür hatırlatıcılar kullanın ve işleri kısa molalarla küçük adımlara bölün. Düzenli uyku, fiziksel aktivite ve öğünler dikkati destekler. Çalışma veya ders alanınızdaki dikkat dağıtıcıları azaltın. Çocuklar için net rutinler, somut övgüler ve sakin, tutarlı sınırlar yardımcı olur. Yalnızca sosyal medyaya değil, sağlık kuruluşlarının sunduğu güvenilir bilgilere başvurun.
özel eğitim uzmanı ne yapar?
Özel eğitim uzmanı (İspanyolcada psicopedagogo olarak bilinir), çocukların, ergenlerin ve yetişkinlerin daha etkili öğrenmelerine yardımcı olur. Günlük işinde kişinin nasıl öğrendiğini belirler, okuma, yazma, matematik, organizasyon veya çalışma becerilerindeki güçlükleri değerlendirir ve pratik müdahale planları tasarlar. Öğrencilerle bireysel olarak çalışır, ailelerle ve okullarla yakın koordinasyon sağlar ve materyalleri ve stratejileri her öğrenciye göre uyarlar.
özel eğitim uzmanı ile ne zaman görüşmeli?
Bir öğrenci çok çalıştığı hâlde notlarına bu yansımıyorsa, okumakta veya yazmakta zorlanıyorsa, organize olmakta veya plan yapmakta güçlük çekiyorsa, disleksi veya DEHB gibi bir tanıdan sonra desteğe ihtiyaç duyuyorsa ya da okul kademesi değiştiriyorsa bir özel eğitim uzmanı yardımcı olabilir. Belirgin duygusal veya davranışsal sorunlar varsa ya da resmî bir psikolojik tanı gerekiyorsa bir okul psikoloğu veya klinik psikolog da sürece dahil olmalıdır.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Kıbrıs ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik ve psikolojik bakım GESY aracılığıyla sunulur. GESY ile sözleşmeli bir psikiyatriste veya psikoloğa gitmek için hastaların kişisel doktorlarından sevk almaları gerekir ve her ziyaret için küçük bir katkı payı öderler; doğrudan psikoloğa gitmek kapsam dışıdır. Kamu ruh sağlığı hizmetleri ayrıca Devlet Sağlık Hizmetleri Kurumu tarafından yürütülür.
Kıbrıs ülkesinde bir uzmanın (özel eğitim uzmanı) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Cyprus Council for the Registration of Psychologists (SEPS): Psikolog unvanı 68(I)/1995 sayılı Yasa ile korunmaktadır; bağımsız çalışmak için Lisanslı Psikologlar Sicili'ne kayıt gerekir. Kişinin kurulun sicilinde doğru kategoriyle yer aldığını kontrol edin; mezun sicili bağımsız çalışmaya izin vermez.