psikoterapistler hakkında
Psikoterapistler, bir veya daha fazla psikoterapi modelinde (psikodinamik, sistemik, hümanistik, bilişsel-davranışçı…) eğitim almış uzmanlardır. Korunan unvan ve gereklilikler ülkeye göre değişir; profiller her uzmanın eğitimini ve kaydını gösterir.
psikoterapist ne yapar?
Psikoterapist, yapılandırılmış bir terapötik ilişki aracılığıyla insanların duygusal, ilişkisel ve davranışsal örüntülerini anlamalarına ve değiştirmelerine yardımcı olur. Çalışması bilişsel davranışçı, psikodinamik, sistemik, hümanistik veya bütünleyici terapi gibi bir ya da birden fazla modele dayanır. Bireyler, çiftler, aileler veya gruplarla, genellikle düzenli seanslarda görüşür; seans dışında ise not tutmaya, hazırlığa ve kendi süpervizyonuna zaman ayırır.
psikoterapist ile ne zaman görüşmeli?
Psikoterapi, tekrarlayan güçlükler üzerinde derinlemesine çalışmak isteyen kişilere uygundur: kaygı, çökkün ruh hâli, ilişki örüntüleri, özgüven, geçmiş deneyimlerin etkileri veya önemli yaşam geçişleri. Net bir tanı olmadan kendinizi sıkışmış hissettiğinizde de yardımcı olabilir. Resmî bir tanıya, belirli bir psikolojik değerlendirmeye veya ilaca ihtiyacınız varsa bir klinik psikoloğun veya psikiyatristin de sürece dahil olması gerekebilir.
Diğer uzmanlardan farkı nedir?
Psikoterapist bir rolü ve terapi alanındaki bir eğitimi tanımlarken psikolog ve psikiyatrist bir üniversite diplomasını tanımlar. Birçok psikoterapist psikolog veya doktordur; diğerleri ise belirli bir psikoterapi eğitimi almış, yakın alanlardan gelen kişilerdir. Psikiyatristler ilaç yazabilir; psikoterapistler ise aynı zamanda doktor değillerse genellikle yazamaz. Psikanalist, özellikle psikanalitik gelenekte eğitim almış ve çoğu zaman daha uzun, daha yoğun bir formatta çalışan bir psikoterapisttir.
İlk seansta neler olur?
İlk seansta psikoterapist neler yaşandığını, daha önce neleri denediğinizi ve terapiden ne beklediğinizi dinlemek ister. Genellikle modelini, seansların nasıl işlediğini, gizliliği ve pratik düzenlemeleri açıklar. Durumunuza nasıl yaklaşacağını ve ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini sormak, ayrıca onunla kendinizi rahat hissedip hissetmediğinizi fark etmek için iyi bir andır.
Süreç ne kadar sürer?
Psikoterapi seanslarının çoğu 50 dakika kadar sürer ve haftalık veya iki haftada bir yapılır. Kısa, odaklı yaklaşımlar birkaç ay sürebilir; uzun süredir devam eden örüntüler üzerinde daha derin bir çalışma bir yıl veya daha uzun sürebilir. Süre; modele, hedeflerinize, sorunun karmaşıklığına ve koşullarınıza bağlıdır. İyi bir psikoterapist hedefleri sizinle birlikte belirler ve sürecin ne zaman sonlanacağını açıkça konuşur.
Online mı, yüz yüze mi?
Online psikoterapi birçok kişi için iyi bir seçenektir; özellikle süregelen bireysel çalışmalarda, uzmanlardan uzakta yaşıyorsanız veya esnekliğe ihtiyacınız varsa. Terapötik ilişki görüntülü görüşmeyle de iyi gelişebilir. Küçük çocuklarla, bazı çift veya aile çalışmalarında, yoğun krizlerde ya da evde mahremiyetiniz yoksa yüz yüze seanslar daha iyi olabilir. Bazı kişiler iki formatı birlikte kullanır.
Uzmanın niteliklerini nasıl doğrulayabilirsiniz?
Psikoterapistin koruma altındaki bir unvan olup olmadığı ülkeden ülkeye değişir. Yasal düzenlemenin olduğu yerlerde ilgili yetkili kurumdaki kaydını kontrol edin. Olmadığı yerlerde ise temel diplomasını, psikoterapi eğitiminin süresini ve türünü, tanınmış meslek derneklerine üyeliğini ve düzenli süpervizyon alıp almadığını sorun. Güvenilir bir uzman bu sorulara açıkça yanıt verir.
Ücreti neler etkiler?
Ücretler psikoterapistin eğitimine ve deneyimine, terapi modeline, şehre, seans biçimine ve süresine göre değişir. Çift, aile ve grup seansları bireysel seanslardan farklı fiyatlandırılır. Bazı terapistler indirimli ücretler, paketler veya kısa ve ücretsiz bir ilk görüşme sunar. Kaçırılan seanslara ilişkin politikayı ve sigortanın seans ücretlerini geri ödeyip ödemeyeceğini sorun; bu çoğu zaman uzmanın kaydına bağlıdır.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.