yaşlı bireyler hakkında
Yaşlı bireylere yönelik psikolojik destek; yalnızlık, yas, emekliliğe veya hastalığa uyum, hafıza kaygıları ve partnere bakım verme gibi konuları ele alır. Birçok uzman evde veya online seans da sunar.
Nöropsikologlar; beyin hasarı, inme sonrasında veya nörodejeneratif ve nörogelişimsel durumlarda hafızayı, dikkati, dili ve diğer bilişsel işlevleri değerlendirir ve rehabilite eder.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (Law 1219, additional article 13). Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Yaşlanma değişiklikler getirir; ancak süregelen üzüntü, ilgi kaybı, kaygı, içe kapanma veya sinirlilik yaşlanmanın kaçınılmaz bir parçası değildir. Yakınını kaybetme, emeklilik veya bağımsızlığın kaybı gibi kayıplardan sonra, yalnızlık ağır bastığında ya da kişiyi veya ailesini endişelendiren bellek, yönelim veya davranışta belirgin değişiklikler olduğunda yardım almaya değer.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Bilişsel davranışçı terapi, problem çözme terapisi ve anımsama ya da yaşam gözden geçirme terapisi gibi psikolojik terapiler, depresyon veya kaygı yaşayan yaşlı bireylerde etkilidir. Nöropsikologlar bellekle ilgili endişeleri değerlendirir ve bilişsel uyarım programları tasarlar. Psikologlar, yaşlılarla çalışma deneyimi olan psikiyatristler, ergoterapistler ve sosyal hizmet uzmanları çoğu zaman birlikte çalışır; bakım veren aile üyeleri de destek ve rehberlik alabilir.
Ne zaman acil yardım almalı?
Ani bilinç bulanıklığı, uyuklama hâli, konuşma güçlüğü, vücudun bir tarafında güçsüzlük veya yaralanmayla sonuçlanan bir düşme acil tıbbi müdahale gerektirir: yerel acil servislerle iletişime geçin. Yaşlı bir kişi intihar düşüncelerini dile getirirse, yemeyi veya içmeyi bırakırsa ya da istismar veya ihmalden şüpheleniyorsanız da acil yardım alın. Davranış değiştiğinde ilaçları bir doktorla gözden geçirmek önemlidir.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Bağlantıda kalmak önemlidir: aile, arkadaşlar, komşular veya topluluk gruplarıyla düzenli temas ruh hâlini korumaya yardımcı olur. Günlük etkinlik, yürüyüşler, öğünler ve uykuyla rutinleri sürdürün; hobilere devam edin veya yenilerini öğrenin. İşitme ve görmeyi kontrol ettirin, çünkü bu alanlardaki güçlükler yalnızlığı artırabilir. Bakım yükü yorucu olabileceğinden bakım verenler de kendilerine iyi bakmalı ve yardım istemelidir.
nöropsikolog ne yapar?
Nöropsikolog, beynin düşünce ve davranışla ilişkisini inceler. Günlük işinde standartlaştırılmış testlerle bellek, dikkat, dil, planlama ve diğer bilişsel işlevlerin ayrıntılı değerlendirmesini yapar, raporlar yazar ve rehabilitasyon ya da bilişsel uyarım programları tasarlar. İnme veya beyin hasarı geçirmiş kişilerle, nörodejeneratif veya nörogelişimsel rahatsızlıkları olanlarla, onların aileleriyle ve tıbbi ekiplerle çalışır.
nöropsikolog ile ne zaman görüşmeli?
Bellek, konsantrasyon, dil veya davranışta belirgin değişiklikler olduğunda, kafa travması ya da inme sonrasında, bilişsel gerilemeye dair endişeler varsa veya öğrenme ya da dikkat güçlüklerini netleştirmek için bir nöropsikolog yardımcı olabilir. Rehabilitasyonu planlamak ve günlük yaşamı uyarlamak için de faydalıdır. Endişe esas olarak duygusalsa bir psikolog daha uygun olabilir; tıbbi nedenler için ise bir nöroloğa başvurmak gerekir.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (nöropsikolog) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (Law 1219, additional article 13): Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.