bağımlılık hakkında
Maddelere veya kumar, oyun ya da internet gibi davranışlara bağımlılık, kontrol kaybını ve zarara rağmen devam etmeyi içerir. Tedavi genellikle psikolojik terapiyi, nüksü önlemeyi ve bazı durumlarda tıbbi bakımı bir araya getirir. Bağımlılık alanında deneyimli uzmanlar, uzmanlaşmış hizmetlerle koordinasyon sağlayabilir.
Psikiyatristler, ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış tıp doktorlarıdır. Tanı koyar, ilaç reçete eder ve takibini yapar; psikoterapi de sunabilirler. İlaç gerekebileceği veya belirtilerin ağır olduğu durumlarda genellikle ilk tercih onlardır.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Bir maddeyi ne kadar veya ne sıklıkla kullandığınızı ya da kumar, oyun, alışveriş veya internet kullanımı gibi bir davranışı kontrol etmekte zorlandığınızda; sağlık, para, iş veya ilişkilerde sorunlara rağmen devam ettiğinizde; aynı etkiyi elde etmek için daha fazlasına ihtiyaç duyduğunuzda ya da bıraktığınızda huzursuz veya kötü hissettiğinizde bir bağımlılık gelişiyor olabilir.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Etkili yaklaşımlar arasında bilişsel davranışçı terapi (BDT), motivasyonel görüşme, nüksü önleme programları, olumsal yönetim ve gençler için aile temelli terapi bulunur. Bağımlılık alanında deneyimli psikologlar ve klinik psikologlar, psikiyatristler ve uzmanlaşmış bağımlılık hizmetleri genellikle birlikte çalışır. Bazı maddeler için tıbbi gözetim altında tedavi gerekir. Kendine yardım grupları birçok kişi için profesyonel bakımı tamamlayabilir.
Ne zaman acil yardım almalı?
Aşırı doz şüphesi, bilinç kaybı, nefes almada güçlük, nöbet, göğüs ağrısı veya bilinç bulanıklığı durumunda hemen yerel acil servislerle iletişime geçin. İntihar veya başkalarına zarar verme düşünceleri varsa da acil yardım alın. Yoğun kullanımdan sonra bazı maddeleri aniden bırakmak tehlikeli olabilir; bu nedenle bırakmadan önce bir doktorla konuşun.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Ne sıklıkla ve neden kullandığınız konusunda kendinize karşı dürüst olun ve sizi tetikleyen durumları, duyguları ve kişileri fark edin. Güvendiğiniz birine anlatın ve kolay erişimi ortadan kaldırmayı düşünün; örneğin bahis uygulamalarını engellemek veya yanınızda taşıdığınız nakdi sınırlamak gibi. Zamanınızı o madde veya davranışı içermeyen etkinliklerle doldurun. Ara sıra geri dönüşler yaşanabilir; bunlar bir başarısızlık değil, destek almanız gerektiğine dair bir işarettir.
psikiyatrist ne yapar?
Psikiyatrist, ruh sağlığı sorunlarını tıbbi bir bakış açısıyla değerlendiren bir tıp doktorudur. Günlük işinde tanısal görüşmeler yapar, fiziksel nedenleri dışlar, ilacın yardımcı olup olamayacağına karar verir, gerekirse reçete eder ve etkilerini ve yan etkilerini izler. Birçoğu psikoterapi de sunar veya psikologlarla birlikte çalışır. Yetişkinlerle, yaşlılarla ve bu alanda uzmanlaşmışsa çocuk ve ergenlerle çalışır.
psikiyatrist ile ne zaman görüşmeli?
Belirtiler yoğun veya uzun süreliyse, tek başına terapi yeterli olmadıysa, zaten psikiyatrik ilaç kullanıyorsanız ya da şiddetli duygu durum dalgalanmaları, başkalarının duymadığı veya görmediği şeyleri duymak ya da görmek veya ciddi şekilde bozulmuş uyku gibi deneyimler varsa bir psikiyatrist düşünün. Asıl ihtiyacınız gündelik güçlükler için konuşma terapisiyse bir psikolog veya psikoterapist daha uygun olabilir.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (psikiyatrist) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (medical licensing): Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.