uykusuzluk hakkında
Kronik uykusuzluk, aylarca haftada birkaç gece uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorlanmak demektir. Uykusuzluk için bilişsel-davranışçı terapi (BDT-İ) önerilen ilk tedavidir ve alışkanlıklar, uyku düzeni ve uykusuzluğu sürdüren düşünceler üzerinde çalışır.
Psikiyatristler, ruh sağlığı alanında uzmanlaşmış tıp doktorlarıdır. Tanı koyar, ilaç reçete eder ve takibini yapar; psikoterapi de sunabilirler. İlaç gerekebileceği veya belirtilerin ağır olduğu durumlarda genellikle ilk tercih onlardır.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Herkes zaman zaman, özellikle stresli dönemlerde, kötü uyur. Birkaç hafta boyunca düzenli olarak uykuya dalmakta zorlanıyorsanız, sık sık veya çok erken uyanıp tekrar uyuyamıyorsanız ya da dinlenmemiş uyanıyorsanız ve bu durum gün içinde ruh hâlinizi, konsantrasyonunuzu, enerjinizi veya güvenliğinizi etkiliyorsa uykusuzluk ilgilenilmesi gereken bir sorun olabilir. Uykunun kendisiyle ilgili endişe de çoğu zaman sorunun bir parçası hâline gelir.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Uykusuzluk için bilişsel davranışçı terapi (BDT-İ), kronik uykusuzlukta birinci basamak tedavi olarak önerilir. Uyku zamanlamasını, uyaran kontrolünü, uykuyla ilgili işe yaramayan inançlar üzerinde çalışmayı ve gevşeme tekniklerini içerir. Genellikle BDT-İ eğitimi almış psikologlar ve klinik psikologlar tarafından bireysel olarak, gruplar hâlinde veya rehberli dijital programlar aracılığıyla uygulanır. Bir doktor fiziksel nedenleri ve diğer uyku bozukluklarını dışlamalıdır.
Ne zaman acil yardım almalı?
Uykuda nefesiniz duruyorsa veya nefes nefese uyanıyorsanız, araç kullanırken ya da tehlikeli durumlarda uyuyakalıyorsanız veya olağan dışı bir enerji, hızlı akan düşünceler ya da bilinç bulanıklığıyla birlikte birkaç gece neredeyse hiç uyumadıysanız vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın. Uykusuzluğa umutsuzluk veya kendinize zarar verme düşünceleri eşlik ediyorsa yerel acil servislerle iletişime geçin ya da en yakın acil servise gidin.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Hafta sonları dahil her gün düzenli bir uyanma saati belirleyin ve yalnızca uykunuz geldiğinde yatağa gidin. Bir süre sonra uyuyamıyorsanız kalkın ve uykunuz gelene kadar loş ışıkta sakin bir şey yapın. Öğleden sonra kafeini, akşamları ise alkolü ve ağır yemekleri sınırlayın. Yatmadan önce ekran kullanımını azaltın ve gün içinde gün ışığından ve hareketten yararlanın.
psikiyatrist ne yapar?
Psikiyatrist, ruh sağlığı sorunlarını tıbbi bir bakış açısıyla değerlendiren bir tıp doktorudur. Günlük işinde tanısal görüşmeler yapar, fiziksel nedenleri dışlar, ilacın yardımcı olup olamayacağına karar verir, gerekirse reçete eder ve etkilerini ve yan etkilerini izler. Birçoğu psikoterapi de sunar veya psikologlarla birlikte çalışır. Yetişkinlerle, yaşlılarla ve bu alanda uzmanlaşmışsa çocuk ve ergenlerle çalışır.
psikiyatrist ile ne zaman görüşmeli?
Belirtiler yoğun veya uzun süreliyse, tek başına terapi yeterli olmadıysa, zaten psikiyatrik ilaç kullanıyorsanız ya da şiddetli duygu durum dalgalanmaları, başkalarının duymadığı veya görmediği şeyleri duymak ya da görmek veya ciddi şekilde bozulmuş uyku gibi deneyimler varsa bir psikiyatrist düşünün. Asıl ihtiyacınız gündelik güçlükler için konuşma terapisiyse bir psikolog veya psikoterapist daha uygun olabilir.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (psikiyatrist) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (medical licensing): Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.