bağımlılık hakkında
Maddelere veya kumar, oyun ya da internet gibi davranışlara bağımlılık, kontrol kaybını ve zarara rağmen devam etmeyi içerir. Tedavi genellikle psikolojik terapiyi, nüksü önlemeyi ve bazı durumlarda tıbbi bakımı bir araya getirir. Bağımlılık alanında deneyimli uzmanlar, uzmanlaşmış hizmetlerle koordinasyon sağlayabilir.
Psikoterapistler, bir veya daha fazla psikoterapi modelinde (psikodinamik, sistemik, hümanistik, bilişsel-davranışçı…) eğitim almış uzmanlardır. Korunan unvan ve gereklilikler ülkeye göre değişir; profiller her uzmanın eğitimini ve kaydını gösterir.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (Law 1219, additional article 13). Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Bir maddeyi ne kadar veya ne sıklıkla kullandığınızı ya da kumar, oyun, alışveriş veya internet kullanımı gibi bir davranışı kontrol etmekte zorlandığınızda; sağlık, para, iş veya ilişkilerde sorunlara rağmen devam ettiğinizde; aynı etkiyi elde etmek için daha fazlasına ihtiyaç duyduğunuzda ya da bıraktığınızda huzursuz veya kötü hissettiğinizde bir bağımlılık gelişiyor olabilir.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Etkili yaklaşımlar arasında bilişsel davranışçı terapi (BDT), motivasyonel görüşme, nüksü önleme programları, olumsal yönetim ve gençler için aile temelli terapi bulunur. Bağımlılık alanında deneyimli psikologlar ve klinik psikologlar, psikiyatristler ve uzmanlaşmış bağımlılık hizmetleri genellikle birlikte çalışır. Bazı maddeler için tıbbi gözetim altında tedavi gerekir. Kendine yardım grupları birçok kişi için profesyonel bakımı tamamlayabilir.
Ne zaman acil yardım almalı?
Aşırı doz şüphesi, bilinç kaybı, nefes almada güçlük, nöbet, göğüs ağrısı veya bilinç bulanıklığı durumunda hemen yerel acil servislerle iletişime geçin. İntihar veya başkalarına zarar verme düşünceleri varsa da acil yardım alın. Yoğun kullanımdan sonra bazı maddeleri aniden bırakmak tehlikeli olabilir; bu nedenle bırakmadan önce bir doktorla konuşun.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Ne sıklıkla ve neden kullandığınız konusunda kendinize karşı dürüst olun ve sizi tetikleyen durumları, duyguları ve kişileri fark edin. Güvendiğiniz birine anlatın ve kolay erişimi ortadan kaldırmayı düşünün; örneğin bahis uygulamalarını engellemek veya yanınızda taşıdığınız nakdi sınırlamak gibi. Zamanınızı o madde veya davranışı içermeyen etkinliklerle doldurun. Ara sıra geri dönüşler yaşanabilir; bunlar bir başarısızlık değil, destek almanız gerektiğine dair bir işarettir.
psikoterapist ne yapar?
Psikoterapist, yapılandırılmış bir terapötik ilişki aracılığıyla insanların duygusal, ilişkisel ve davranışsal örüntülerini anlamalarına ve değiştirmelerine yardımcı olur. Çalışması bilişsel davranışçı, psikodinamik, sistemik, hümanistik veya bütünleyici terapi gibi bir ya da birden fazla modele dayanır. Bireyler, çiftler, aileler veya gruplarla, genellikle düzenli seanslarda görüşür; seans dışında ise not tutmaya, hazırlığa ve kendi süpervizyonuna zaman ayırır.
psikoterapist ile ne zaman görüşmeli?
Psikoterapi, tekrarlayan güçlükler üzerinde derinlemesine çalışmak isteyen kişilere uygundur: kaygı, çökkün ruh hâli, ilişki örüntüleri, özgüven, geçmiş deneyimlerin etkileri veya önemli yaşam geçişleri. Net bir tanı olmadan kendinizi sıkışmış hissettiğinizde de yardımcı olabilir. Resmî bir tanıya, belirli bir psikolojik değerlendirmeye veya ilaca ihtiyacınız varsa bir klinik psikoloğun veya psikiyatristin de sürece dahil olması gerekebilir.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (psikoterapist) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (Law 1219, additional article 13): Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.