adli psikologlar hakkında
Adli psikologlar; psikolojiyi hukuki konularda uygular: mahkemeler için bilirkişi raporları, velayet ve aile davaları, zarar veya güvenilirlik değerlendirmesi ve mağdurlara destek. Ülkenizdeki bilirkişilik deneyimlerini sorun.
adli psikolog ne yapar?
Adli psikolog psikolojiyi hukuki sorulara uygular. Günlük işinde mahkemeler, avukatlar veya bireyler için bilirkişi değerlendirmeleri yapar ve raporlar yazar: örneğin velayet, bir olayın psikolojik etkisi, ehliyet, güvenilirlik konuları veya risk hakkında. Bazıları cezaevlerinde, mağdur destek veya rehabilitasyon programlarında da çalışır. Bulgularını duruşmada açıklaması istenebilir.
adli psikolog ile ne zaman görüşmeli?
Bir hukuki süreç bağımsız bir psikolojik değerlendirme gerektirdiğinde bir adli psikoloğa ihtiyaç duyabilirsiniz: velayet veya kişisel ilişki uyuşmazlıkları, bir kaza ya da saldırı sonrası psikolojik zarar talepleri, işyerinde psikolojik taciz davaları veya bir kişinin ehliyetine ilişkin sorular gibi. İhtiyacınız hukuki süreç boyunca duygusal destekse bir terapist daha uygundur; çünkü adli değerlendirme terapötik değil, değerlendirme amaçlıdır.
Diğer uzmanlardan farkı nedir?
Adli psikolog hukuki amaçlarla değerlendirme yapar ve rapor hazırlar; değerlendirilen kişiyi desteklemekle değil, mahkemeye karşı tarafsızlıkla yükümlüdür. Klinik psikolog ise kişiyi tedavi eder ve destekler. Genellikle aynı uzman aynı davada hem terapist hem bilirkişi olmamalıdır. Adli psikiyatrist ise hukuki bağlamlarda tıbbi ve psikiyatrik yönleri değerlendiren bir doktordur.
İlk seansta neler olur?
İlk temas genellikle hukuki soruyu, raporu kimin talep ettiğini, süreleri ve hangi belgelerin mevcut olduğunu netleştirir. Psikolog, rapor hukuki süreçte paylaşılacağı için gizliliğin sınırlarını açıklar. Mahkeme belgelerini, önceki tıbbi veya psikolojik raporları ve avukatınızın iletişim bilgilerini yanınızda getirin; kullanılan yöntemleri, zaman çizelgesini ve tanıklık edip etmeyebileceğini sorun.
Süreç ne kadar sürer?
Adli değerlendirme genellikle birkaç görüşme, psikolojik testler ve belge incelemesini, bazen de sürece dahil olan diğer kişilerle görüşmeleri içerir. Raporun yazılması ek zaman alır. Tüm süreç; vakanın karmaşıklığına, değerlendirilen kişi sayısına, mahkeme sürelerine ve mahkemede tanıklık gerekip gerekmediğine bağlı olarak birkaç haftadan daha uzun bir süreye kadar uzayabilir.
Online mı, yüz yüze mi?
İlk görüşmeler ve bazı takip görüşmeleri online yapılabilir; bu, kişiler birbirinden uzakta yaşadığında kolaylık sağlar. Ancak birçok adli değerlendirme; testlerin doğru uygulanması, davranışın gözlemlenmesi ve kişinin görüşme sırasında başkalarından etkilenmediğinden emin olunması için yüz yüze yapıldığında daha iyidir. Geçerli hukuki kurallar da hangi formatın kabul edilebilir olduğunu belirleyebilir.
Uzmanın niteliklerini nasıl doğrulayabilirsiniz?
Adli psikologlar psikologdur; bu nedenle ülkelerindeki psikoloji alanındaki yetkili kuruma veya meslek kuruluşuna kayıtlarını kontrol edin. Adli psikoloji veya hukuk psikolojisi alanındaki özel eğitimlerini, sizinkine benzer davalardaki deneyimlerini, daha önce bilirkişilik yapıp yapmadıklarını ve tarafsızlığı nasıl sağladıklarını sorun. Raporları tanınmış mesleki ve etik ilkelere uygun olmalıdır.
Ücreti neler etkiler?
Adli çalışmalar genellikle seans başına değil, rapor veya proje başına fiyatlandırılır. Maliyetler vakanın karmaşıklığına, değerlendirilecek kişi sayısına, belge hacmine, ulaşıma, aciliyete ve mahkemeye çıkmanın gerekip gerekmediğine bağlıdır. Her aşamayı kapsayan yazılı bir fiyat teklifi isteyin ve adli yardımın söz konusu olup olamayacağını avukatınıza danışın.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.