DEHB hakkında
DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu), çocuklarda ve yetişkinlerde dikkati, dürtüselliği ve hareketliliği etkiler. Tanı, genellikle bir psikiyatrist, nöropsikolog veya uzmanlaşmış bir psikolog tarafından yapılan kapsamlı bir değerlendirme gerektirir. Tedavi; psikoeğitim, davranışsal stratejiler, okulda veya işte destek ve uygunsa ilaç tedavisini içerebilir.
Nöropsikologlar; beyin hasarı, inme sonrasında veya nörodejeneratif ve nörogelişimsel durumlarda hafızayı, dikkati, dili ve diğer bilişsel işlevleri değerlendirir ve rehabilite eder.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (Law 1219, additional article 13). Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Herkesin dikkati zaman zaman dağılır. Dikkat, organizasyon, dürtüsellik veya huzursuzlukla ilgili güçlükler çocukluktan beri varsa, okul, iş ve ev gibi farklı ortamlarda ortaya çıkıyorsa ve gerçek sorunlara yol açıyorsa DEHB açısından değerlendirme yapılmaya değer: yarım kalan işler, sık kaybedilen eşyalar, unutulan randevular, düşünmeden hareket etmek veya sürekli huzursuz hissetmek gibi. Yetişkinlerde çoğu zaman yıllarca fark edilmez.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Tanı, yaşa ve ülkeye bağlı olarak psikiyatrist, klinik psikolog, nöropsikolog veya çocuk doktoru gibi yetkin bir uzman tarafından yapılan dikkatli bir değerlendirme gerektirir. Tedavi; psikoeğitimi, organizasyon ve duygu düzenleme için bilişsel davranışçı terapiyi (BDT), çocuklar için ebeveyn eğitimini, okulda yapılacak uyarlamaları ve uygun olduğunda bir doktor tarafından reçete edilip izlenen ilaçları birleştirebilir. Okul psikologları ve özel eğitim uzmanları öğrenmeyi destekler.
Ne zaman acil yardım almalı?
DEHB'nin kendisi acil bir durum değildir, ancak dürtüsellik riskleri artırabilir. Ciddi bir kaza veya yaralanmadan sonra ya da birinin intihar veya başkalarına zarar verme düşünceleri varsa yerel acil servislerle iletişime geçin. Göğüs ağrısı veya çarpıntı gibi ilacın endişe verici yan etkileri için vakit kaybetmeden tıbbi görüş alın ve reçeteyi yazan doktorla konuşmadan ilacı değiştirmeyin.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Dış yapı yardımcı olur: takvimler, alarmlar, listeler ve görünür hatırlatıcılar kullanın ve işleri kısa molalarla küçük adımlara bölün. Düzenli uyku, fiziksel aktivite ve öğünler dikkati destekler. Çalışma veya ders alanınızdaki dikkat dağıtıcıları azaltın. Çocuklar için net rutinler, somut övgüler ve sakin, tutarlı sınırlar yardımcı olur. Yalnızca sosyal medyaya değil, sağlık kuruluşlarının sunduğu güvenilir bilgilere başvurun.
nöropsikolog ne yapar?
Nöropsikolog, beynin düşünce ve davranışla ilişkisini inceler. Günlük işinde standartlaştırılmış testlerle bellek, dikkat, dil, planlama ve diğer bilişsel işlevlerin ayrıntılı değerlendirmesini yapar, raporlar yazar ve rehabilitasyon ya da bilişsel uyarım programları tasarlar. İnme veya beyin hasarı geçirmiş kişilerle, nörodejeneratif veya nörogelişimsel rahatsızlıkları olanlarla, onların aileleriyle ve tıbbi ekiplerle çalışır.
nöropsikolog ile ne zaman görüşmeli?
Bellek, konsantrasyon, dil veya davranışta belirgin değişiklikler olduğunda, kafa travması ya da inme sonrasında, bilişsel gerilemeye dair endişeler varsa veya öğrenme ya da dikkat güçlüklerini netleştirmek için bir nöropsikolog yardımcı olabilir. Rehabilitasyonu planlamak ve günlük yaşamı uyarlamak için de faydalıdır. Endişe esas olarak duygusalsa bir psikolog daha uygun olabilir; tıbbi nedenler için ise bir nöroloğa başvurmak gerekir.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (nöropsikolog) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (Law 1219, additional article 13): Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.