yas hakkında
Bir kayıptan sonra yas, belirli bir zaman çizelgesi olmayan doğal bir süreçtir. Acı zamanla hafiflemediğinde, kayıp ani veya travmatik olduğunda ya da günlük hayata devam etmek çok zorlaştığında destek yardımcı olabilir.
Terapist, konuşma terapisi sunan bir uzman için kullanılan gündelik bir sözcüktür: ülkeye göre bir psikolog, psikoterapist, lisanslı psikolojik danışman, evlilik ve aile terapisti ya da klinik sosyal hizmet uzmanı olabilir. Profillerde her terapistin gerçek unvanı, eğitimi ve kaydı gösterilir.
Türkiye genelinde ruh sağlığı hizmetine erişim
Kamu sağlık sistemi · Kamu sağlık sistemi (SGK)
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Bir uzmanın lisanslı olduğu nasıl kontrol edilir
- Ministry of Health (Law 1219, additional article 13). Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.
- Ministry of Health (medical licensing). Psikiyatristler lisanslı uzman hekimlerdir.
Türkiye için acil yardım
Sizin ya da başka birinin hayatı tehlikedeyse hemen acil durum numarasını arayın. Bu hizmetler her an yardımcı olabilir:
- 112 · Acil Çağrı Merkezi
Bilgiler Kasım 2026'da gözden geçirildi · Kaynaklar: alomaliye.com
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
Yas; üzüntü, özlem, öfke, suçluluk, inanamama, yorgunluk ve hatta fiziksel ağrılar getirebilir ve çoğu zaman dalgalar hâlinde gelir. Doğru bir zaman çizelgesi yoktur. Acı uzun süre aynı yoğunlukta kaldığında, günlük işlerinizi yapamadığınızda, hayatın tüm anlamını yitirdiğini hissettiğinizde, kayıpla bağlantılı her şeyden kaçındığınızda ya da suçluluk veya öfke içinde sıkışıp kaldığınızı hissettiğinizde destek almak yardımcı olabilir.
Neler yardımcı olur: tedaviler ve uzmanlar
Çoğu insanın yas tutmak için terapiye ihtiyacı yoktur, ancak yas özellikle zorlu olduğunda destek yardımcı olabilir. Uzamış yasa uyarlanmış bilişsel davranışçı yaklaşımlar dahil yas odaklı terapiler ile anlam merkezli veya anlatı temelli yaklaşımlar giderek artan kanıtlara sahiptir. Bu alandaki uzmanlar genellikle yas konusunda deneyimli psikologlar ve psikoterapistlerdir. Destek grupları ve aile terapisi de, özellikle bir çocuğun kaybından veya ani bir ölümden sonra, yardımcı olabilir.
Ne zaman acil yardım almalı?
Kaybın acısı hayatınıza son verme, ölen kişiye kavuşmak isteme veya kendinize zarar verme düşüncelerine yol açıyorsa hemen yerel acil servislerle iletişime geçin veya en yakın acil servise gidin. Yemeyi veya içmeyi bıraktıysanız ya da alkol veya diğer maddeler başlıca başa çıkma yolunuz hâline geldiyse de vakit kaybetmeden yardım alın.
Bu arada neler yapabilirsiniz?
Gelen duyguları zorlamadan veya acele etmeden hissetmeye kendinize izin verin. Uyku ve öğünler gibi temel rutinleri koruyun ve başkalarının pratik yardımını kabul edin. Ölen kişi hakkında konuşmak, anıları paylaşmak veya küçük ritüeller oluşturmak yardımcı olabilir. Yıl dönümlerinin ve özel günlerin daha zor geçebileceğini bilin. Yas hakkında güvenilir bilgiler, hissettiklerinizin yaygın olduğu konusunda içinizi rahatlatabilir.
terapist ne yapar?
Terapist, sizi kaygılandıran konuları konuşmanıza ve kendinizi daha iyi hissetmenin ve başa çıkmanın pratik yollarını bulmanıza yardımcı olur. Seanslarda sizi dinler, sorular sorar, düşüncelerinizdeki, duygularınızdaki ve ilişkilerinizdeki örüntüleri fark etmenize yardımcı olur ve sizinle birlikte hedefler belirler. Aldığı eğitime göre bireylerle, çiftlerle, ailelerle ya da gruplarla bilişsel-davranışçı, hümanistik, sistemik, psikodinamik veya kanıta dayalı diğer yaklaşımları kullanabilir.
terapist ile ne zaman görüşmeli?
Stres, kaygı, çökkün ruh hali, yas, ilişki sorunları, zor bir değişim ya da geçmiş deneyimlerin etkileri günlük yaşamınıza ağır gelmeye başladığında veya yalnızca kendinizi daha iyi anlamak için bir alan istediğinizde bir terapist aramak mantıklıdır. Belirtiler ağırsa, ilaç gerekebilecekse ya da tıbbi bir nedene işaret eden belirtiler varsa, doktorunuzu veya bir psikiyatristi de sürece dahil edin.
Nasıl seçmeli?
Seçim yaparken lisansı ve eğitimi, kullanılan yaklaşımı ve ihtiyacınız olan konuda deneyimi olup olmadığını kontrol edin. Pratik konuları da göz önünde bulundurun: dil, ücret, konum veya online seanslar ve müsaitlik. Uzmanla kurulan ilişki çok önemlidir; birkaç seanstan sonra size uygun gelmezse değiştirmekte bir sakınca yoktur.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye ülkesindeki kamu sağlık sistemi psikolojik bakımı karşılıyor mu?
Psikiyatrik bakım devlet hastanelerinde ve toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulur ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanır.
Türkiye ülkesinde bir uzmanın (terapist) lisanslı olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Ministry of Health (Law 1219, additional article 13): Klinik psikologluk, klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya doktora gerektiren, yasal olarak tanımlanmış bir sağlık meslektir; psikoterapi, Sağlık Bakanlığınca onaylanan durumlarla sınırlıdır.