За самодоверба
Ниската самодоверба влијае на тоа како се гледаме себеси, на нашите односи и одлуки. Терапијата помага да се препознаат самокритичните мисли, да се согледаат силните страни и да се изгради пореален и понежен однос кон себеси.
Терапевт е секојдневниот збор за стручно лице што нуди терапија преку разговор: во зависност од земјата, тоа може да биде психолог, психотерапевт, лиценциран советник, брачен и семеен терапевт или клинички социјален работник. Профилите го прикажуваат вистинското стручно звање, обуката и регистрацијата на секој терапевт.
Грижа за менталното здравје во Северна Македонија
Јавен здравствен систем · Јавен здравствен систем (Министерство за здравство и Фонд за здравствено осигурување): центри за ментално здравје во заедницата и болничка психијатрија
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови. Повеќе информации
Како да проверите дали стручното лице има лиценца
- Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози). Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
- Doctors' Chamber of Macedonia (Лекарска комора на Македонија). Комората издава лиценци за работа на лекарите и објавува регистар на лекари и список на лекари со важечка лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
Осигурување и покриеност
Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020, осигурувањето во јавниот систем целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Итна помош во Северна Македонија
Ако вашиот или туѓ живот е во опасност, веднаш јавете се на бројот за итни случаи. Овие служби можат да помогнат во секое време:
- 112 · Emergencias
Информациите се проверени во ноември 2026 · Извори: who.int, borgenproject.org, komoranapsiholozi.mk, lkm.org.mk
Знаци на кои треба да внимавате
Секој понекогаш се сомнева во себе. Ниската самодоверба можеби Ве кочи кога постојано сте самокритични, чувствувате дека не сте доволно добри што и да постигнете, неповолно се споредувате со другите, тешко прифаќате комплименти, избегнувате предизвици од страв од неуспех, тешко кажувате „не“ или чувствувате дека мислењето на другите ја одредува Вашата вредност. Често се јавува заедно со анксиозност или лошо расположение.
Што помага: третмани и стручњаци
Психолозите и психотерапевтите можат да Ви помогнат да откриете од каде доаѓа Вашиот строг внатрешен глас и да развиете понежен и пореален поглед кон себе. Често се користат когнитивно-бихевиорална терапија (КБТ), терапија фокусирана на сочувството, терапија на прифаќање и посветеност (ACT) и шема терапија. Често се вклучува и работа на асертивноста и границите. Ако ниската самодоверба е поврзана со сликата за телото или исхраната, можеби ќе биде потребна специјализирана поддршка.
Кога да побарате итна помош
Самата ниска самодоверба ретко е итен случај, но може да биде придружена со депресија. Ако чувството на безвредност доведе до мисли да си наштетите или да си го одземете животот, веднаш контактирајте ги локалните служби за итни случаи или одете во најблиското одделение за итна помош. Навремено побарајте помош и ако сте жртва на малтретирање, вознемирување или злоупотреба, или ако ја ограничувате храната или се самоповредувате.
Што можете да направите во меѓувреме
Забележувајте го Вашиот внатрешен критичар и прашајте се дали така би зборувале со пријател. Запишувајте ги малите достигнувања и квалитетите што другите ги ценат кај Вас. Поминувајте време со луѓе што добро се однесуваат кон Вас и намалете ја изложеноста на содржини што Ве тераат да се споредувате. Пробувајте мали предизвици, вежбајте да кажувате „не“ во ситуации без голем залог и грижете се за телото со одмор и движење.
Што работи еден терапевт?
Терапевтот ви помага да разговарате за она што ве загрижува и да најдете практични начини да се чувствувате и да се справувате подобро. За време на сесиите тој слуша, поставува прашања, ви помага да забележите обрасци во вашите мисли, емоции и односи и договара цели со вас. Во зависност од неговата обука, може да користи когнитивно-бихејвиорални, хуманистички, системски, психодинамски или други пристапи засновани на докази, во работа со поединци, парови, семејства или групи.
Кога да побарате помош од терапевт
Има смисла да побарате терапевт кога стресот, анксиозноста, лошото расположение, тагувањето, проблемите во врската, тешка промена или последиците од минати искуства почнуваат да ви тежат во секојдневието, или кога едноставно сакате простор подобро да се разберете себеси. Ако симптомите се сериозни, ако можеби ви требаат лекови или има знаци за медицинска причина, вклучете ги и вашиот лекар или психијатар.
Како да изберете
При изборот, проверете ги лиценцата и обуката, пристапот што го користат и дали имаат искуство со она што Ви треба. Земете ги предвид и практичните аспекти: јазик, цена, локација или онлајн сесии и достапност. Односот со стручњакот е многу важен; ако по неколку сесии не се чувствувате добро, сосема е во ред да промените.
Најчесто поставувани прашања
Дали јавниот здравствен систем во Северна Македонија покрива психолошка помош?
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Како да проверам дали терапевт има лиценца во Северна Македонија?
Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози): Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца.