အားကစားစိတ်ပညာရှင်များ အကြောင်း
အားကစားစိတ်ပညာရှင်များသည် အားကစားသမားများနှင့် အသင်းများနှင့်အတူ စွမ်းဆောင်ရည်၊ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ အာရုံစူးစိုက်မှု၊ ပြိုင်ပွဲစိတ်ပူပန်မှု၊ ဒဏ်ရာမှ ပြန်လည်နာလန်ထူခြင်းနှင့် အားကစားနှင့် ကိုယ်ရေးဘဝကြား ဟန်ချက်ညီမှုတို့ကို လုပ်ဆောင်ပါသည်။
မြန်မာတွင် စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု ရယူခြင်း
ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစနစ် · ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်သူ့ဆေးရုံများ
စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို အဓိကအားဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံ နှစ်ရုံ (ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး)၊ အထွေထွေဆေးရုံများရှိ စိတ်ကျန်းမာရေးဆောင်များနှင့် ပြင်ပလူနာဌာန အနည်းငယ်မှ ပေးအပ်ပါသည်။ စနစ်သည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အလွန်မြင့်မားပြီး အခြေခံကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ပေါင်းစပ်မှု အလွန်နည်းပါးကာ ရပ်ရွာအခြေပြု ချဉ်းကပ်မှု မရှိပါ။
ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦး လိုင်စင်ရှိမရှိ စစ်ဆေးနည်း
- Myanmar Medical Council. ဆရာဝန်အားလုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံဆေးကောင်စီ (Myanmar Medical Council) တွင် မှတ်ပုံတင်ထားပြီး ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင် ရှိရပါမည်။ အပြည့်အဝ မှတ်ပုံတင်ထားသော ဆရာဝန်များသည် အထူးကုလိုင်စင် လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။ ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင်နှင့် အထူးကုလိုင်စင်ကို တောင်းဆိုကြည့်ရှုပါ။
မြန်မာတွင် အရေးပေါ်အကူအညီ
သင့်အသက် သို့မဟုတ် အခြားသူတစ်ဦး၏ အသက် အန္တရာယ်ရှိနေပါက အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ်ကို ယခုပင် ခေါ်ဆိုပါ။ အောက်ပါဝန်ဆောင်မှုများသည် အချိန်မရွေး ကူညီပေးနိုင်ပါသည်-
- 192 · Ambulance
အချက်အလက်များကို 2026 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးထားပါသည် · ရင်းမြစ်များ: who.int, en.wikipedia.org, myanmarmedicalcouncil.org.mm
အားကစားစိတ်ပညာရှင် က ဘာတွေ လုပ်ပေးသလဲ
အားကစားစိတ်ပညာရှင်သည် အားကစားသမားများ၊ နည်းပြများနှင့် အသင်းများကို အားကစားနှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘက်တွင် ကူညီပါသည်။ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတွင် အာရုံစူးစိုက်မှု၊ စိတ်အားထက်သန်မှု၊ ယုံကြည်မှု၊ ဖိအားကို ကိုင်တွယ်ခြင်း၊ ပြိုင်ပွဲမတိုင်မီ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များ၊ ဒဏ်ရာမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်ခြင်း၊ အသင်းစည်းလုံးမှုနှင့် အားကစားကို ပညာရေး၊ အလုပ် သို့မဟုတ် မိသားစုနှင့် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ပါသည်။ လူငယ် အားကစားသမားများနှင့် အပျော်တမ်းများမှသည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ်များအထိ အဆင့်အားလုံးရှိ လူများကို ကူညီပြီး တစ်ခါတစ်ရံ မိဘများနှင့် နည်းပြအဖွဲ့ကို အကြံပေးပါသည်။
အားကစားစိတ်ပညာရှင် ထံ ဘယ်အချိန်မှာ ပြသသင့်သလဲ
စိတ်လှုပ်ရှားမှုက သင့်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်နေပါက၊ ပြိုင်ပွဲတွင် အာရုံစူးစိုက်မှု ပျောက်ဆုံးနေပါက၊ စိတ်အားထက်သန်မှု ကျဆင်းနေပါက၊ ဒဏ်ရာမှ ပြန်လာနေပါက၊ သင့်အသင်းတွင် တင်းမာမှု ရှိနေပါက သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူရန် စဉ်းစားနေပါက အားကစားစိတ်ပညာရှင်ထံ ပြသရန် စဉ်းစားပါ။ ကြာရှည်သော စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ပုံမမှန်သော အစားအသောက်၊ မူးယစ်စေသည့်အရာ သုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် အားကစားထက် ကျော်လွန်သော စိတ်ပူပန်မှုကို သတိပြုမိပါက ကုသရေးစိတ်ပညာရှင် သို့မဟုတ် ဆရာဝန်ကိုလည်း ပါဝင်စေသင့်ပါသည်။
အခြား ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ဘာကွာခြားသလဲ
အားကစားစိတ်ပညာရှင်သည် အားကစားတွင် အထူးပြုထားပြီး အသိအမှတ်ပြုထားသော နည်းလမ်းများဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်များကို အကဲဖြတ်လုပ်ဆောင်နိုင်သော စိတ်ပညာရှင် ဖြစ်ပါသည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နည်းပြ (mental coach) တစ်ဦးသည် စွမ်းဆောင်ရည်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သော်လည်း စိတ်ပညာရှင် ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်ပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို မဖြေရှင်းနိုင်ပါ။ ကုသရေးစိတ်ပညာရှင်သည် ယေဘုယျအားဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေး အခြေအနေများကို ကုသပါသည်။ အားကစားစိတ်ပညာရှင်များသည် နည်းပြများ၊ ကိုယ်ကာယကုထုံးပညာရှင်များနှင့် အားကစားဆရာဝန်များနှင့် ညှိနှိုင်းလုပ်ကိုင်လေ့ ရှိပါသည်။
ပထမအကြိမ် ဆွေးနွေးမှုတွင် ဘာတွေ ဖြစ်မလဲ
ပထမအကြိမ် ဆွေးနွေးမှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သင့်အားကစား၊ အဆင့်၊ ပန်းတိုင်များ၊ ပြိုင်ပွဲ အချိန်ဇယား၊ အဟန့်အတားဖြစ်နေသည့်အရာနှင့် ယခင်က အထောက်အကူ ဖြစ်ခဲ့သည့်အရာများကို စူးစမ်းပါသည်။ စိတ်ပညာရှင်က မေးခွန်းလွှာများ အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ရေး သို့မဟုတ် ပွဲစဉ်တစ်ခုကို လာကြည့်ရန် တောင်းဆိုခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ သင့်အချိန်ဇယားနှင့် စိုးရိမ်ရသော အခြေအနေ ဥပမာများကို ယူဆောင်လာပြီး နည်းပြများနှင့် မည်သို့ လုပ်ကိုင်သည်၊ မည်သည့်အရာကို လျှို့ဝှက်ထားမည်နှင့် တိုးတက်မှုကို မည်သို့ တိုင်းတာမည်ကို မေးမြန်းပါ။
လုပ်ငန်းစဉ်က ဘယ်လောက်ကြာသလဲ
အချို့ အားကစားသမားများသည် ပြိုင်ပွဲ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့သော သီးခြား ပန်းတိုင်တစ်ခုကို ဆွေးနွေးမှု အကန့်အသတ်ရှိ အရေအတွက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ပြီး အချို့မှာ ရာသီတစ်ခုလုံး ဆက်လက် အကူအညီ ရယူလိုကြပါသည်။ ဆွေးနွေးမှုတစ်ကြိမ်သည် မိနစ် ၄၅ မှ ၆၀ ခန့် ကြာလေ့ရှိပြီး အရေးကြီးသော ပြိုင်ပွဲများမတိုင်မီ အကြိမ်ရေ တိုးလာနိုင်ပါသည်။ ကြာချိန်သည် ပန်းတိုင်များ၊ ပြိုင်ပွဲ အချိန်ဇယား၊ ဒဏ်ရာများနှင့် လုပ်ငန်းသည် တစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် အသင်းနှင့် ဖြစ်ခြင်းတို့ပေါ် မူတည်ပါသည်။
အွန်လိုင်းလား၊ လူကိုယ်တိုင်လား
အွန်လိုင်း ဆွေးနွေးမှုများသည် လေ့ကျင့်ရေးနှင့် ခရီးစဉ်များနှင့် ကိုက်ညီအောင် စီစဉ်နိုင်ပြီး အခြားနေရာရှိ ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် လုပ်ကိုင်နိုင်စေသောကြောင့် အားကစားသမားများအတွက် အလွန်သင့်လျော်ပါသည်။ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အတူတကွ ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် ဗီဒီယိုကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ အသင်းလိုက် ဆွေးနွေးမှုများ၊ လေ့ကျင့်ရေး သို့မဟုတ် ပြိုင်ပွဲကို စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် biofeedback (ဇီဝတုံ့ပြန်မှုအချက်ပြနည်း) ကဲ့သို့သော အချို့နည်းလမ်းများအတွက် လူကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။ အားကစားစိတ်ပညာရှင် အများအပြားသည် ရာသီအလိုက် ပုံစံ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုကြပါသည်။
အရည်အချင်းကို ဘယ်လို စစ်ဆေးမလဲ
အားကစားစိတ်ပညာရှင်များသည် စိတ်ပညာရှင်များ ဖြစ်သောကြောင့် ပထမဦးစွာ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရှိ စိတ်ပညာ လိုင်စင်ထုတ်ပေးသည့် အဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပညာရှင်အသင်းတွင် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းကို စစ်ဆေးပါ။ ထို့နောက် အားကစားနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း စိတ်ပညာတွင် သီးခြား ဘွဲ့လွန်သင်တန်း၊ အားကစားစိတ်ပညာ အသင်းများတွင် အသင်းဝင်ခြင်း၊ သင့်အားကစား သို့မဟုတ် အဆင့်ရှိ အတွေ့အကြုံနှင့် ကလပ်များ သို့မဟုတ် အားကစားအဖွဲ့ချုပ်များနှင့် လုပ်ကိုင်ဖူးခြင်း ရှိမရှိကို မေးမြန်းပါ။ စိတ်ပညာကို မဖော်ပြသော ခေါင်းစဉ်များကို သတိထားပါ။
ကုန်ကျစရိတ်ကို ဘာတွေက သက်ရောက်သလဲ
အခကြေးငွေသည် စိတ်ပညာရှင်၏ အားကစားဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ၊ မြို့၊ ဝန်ဆောင်မှုပုံစံ၊ ဆွေးနွေးချိန် ကြာမြင့်မှုနှင့် လုပ်ငန်းသည် တစ်ဦးချင်း၊ အသင်းနှင့် ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ရေး သို့မဟုတ် ပြိုင်ပွဲများသို့ တက်ရောက်ခြင်း ပါဝင်ခြင်းတို့အလိုက် ကွာခြားပါသည်။ အသင်းအစီအစဉ်များနှင့် ခရီးစရိတ်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် သီးခြား ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ပါသည်။ အချို့ ကလပ်များ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ချုပ်များက ကုန်ကျစရိတ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ကျခံပါသည်။ ရာသီတစ်ခုစာ အစုလိုက်ဈေးနှုန်းများနှင့် ပြိုင်ပွဲ အချိန်ဇယားများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသော ချိန်းဆိုမှု ပယ်ဖျက်ခြင်းမူဝါဒကို မေးမြန်းပါ။
ရွေးချယ်နည်း
ရွေးချယ်ရာတွင် လိုင်စင်နှင့် သင်တန်း၊ ၎င်းတို့အသုံးပြုသော ကုသနည်းနှင့် သင်လိုအပ်သည့်ကိစ္စတွင် အတွေ့အကြုံရှိမရှိကို စစ်ဆေးပါ။ ဘာသာစကား၊ စျေးနှုန်း၊ တည်နေရာ သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းတွေ့ဆုံမှုနှင့် အားလပ်ချိန်ကဲ့သို့ လက်တွေ့ကျသော အချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ။ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်၊ တွေ့ဆုံမှုအနည်းငယ်အပြီး မသင့်တော်ဟု ခံစားရပါက ပြောင်းလဲခြင်းသည် ပုံမှန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
မြန်မာရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစနစ်သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှုကို အကျုံးဝင်ပါသလား။
စိတ်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို အဓိကအားဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံ နှစ်ရုံ (ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး)၊ အထွေထွေဆေးရုံများရှိ စိတ်ကျန်းမာရေးဆောင်များနှင့် ပြင်ပလူနာဌာန အနည်းငယ်မှ ပေးအပ်ပါသည်။ စနစ်သည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု အလွန်မြင့်မားပြီး အခြေခံကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ပေါင်းစပ်မှု အလွန်နည်းပါးကာ ရပ်ရွာအခြေပြု ချဉ်းကပ်မှု မရှိပါ။
မြန်မာတွင် အားကစားစိတ်ပညာရှင် တစ်ဦး လိုင်စင်ရှိမရှိ မည်သို့စစ်ဆေးနိုင်ပါသနည်း။
Myanmar Medical Council: ဆရာဝန်အားလုံးသည် မြန်မာနိုင်ငံဆေးကောင်စီ (Myanmar Medical Council) တွင် မှတ်ပုံတင်ထားပြီး ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင် ရှိရပါမည်။ အပြည့်အဝ မှတ်ပုံတင်ထားသော ဆရာဝန်များသည် အထူးကုလိုင်စင် လျှောက်ထားနိုင်ပါသည်။ ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင်နှင့် အထူးကုလိုင်စင်ကို တောင်းဆိုကြည့်ရှုပါ။