เกี่ยวกับความวิตกกังวล
ความวิตกกังวลจะกลายเป็นปัญหาเมื่อความกังวล ความตึงเครียด หรืออาการแพนิกเกิดขึ้นบ่อย ควบคุมได้ยาก และเริ่มจำกัดชีวิตประจำวัน การบำบัดทางจิตวิทยา โดยเฉพาะแนวทางการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม มีหลักฐานที่ชัดเจนสำหรับโรควิตกกังวล เซสชันแรกมักสำรวจว่าอะไรกระตุ้นความวิตกกังวล ความวิตกกังวลแสดงออกทางร่างกายและความคิดอย่างไร และคุณต้องการทำงานกับเป้าหมายใด
นักจิตบำบัดคือผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการฝึกอบรมในจิตบำบัดหนึ่งรูปแบบหรือมากกว่า (จิตพลวัต ระบบ มนุษยนิยม ความคิดและพฤติกรรม…) ตำแหน่งที่ได้รับการคุ้มครองและข้อกำหนดแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ โปรไฟล์แสดงการฝึกอบรมและการขึ้นทะเบียนของผู้เชี่ยวชาญแต่ละคน
การรับบริการด้านสุขภาพจิตในไทย
ระบบสาธารณสุขภาครัฐ · ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง / 30 บาท) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาที่โรงพยาบาลหรือหน่วยบริการที่คุณลงทะเบียนไว้ และมีการส่งต่อเพื่อรับการรักษาเฉพาะทาง การรักษาทางจิตเวชรวมอยู่ในสิทธิเมื่อมีการส่งต่อ ส่วนจิตบำบัดโดยทั่วไปไม่ครอบคลุม เว้นแต่ได้รับการส่งต่อ
วิธีตรวจสอบว่าผู้เชี่ยวชาญมีใบอนุญาต
- Ministry of Public Health, Professional Committee for Clinical Psychology (Practice of the Art of Healing Act B.E. 2542). จิตวิทยาคลินิกเป็นสาขาการประกอบโรคศิลปะที่ต้องมีใบอนุญาตตั้งแต่ปี 2003 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบผ่านการสอบขึ้นทะเบียนระดับประเทศและมีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ โปรดขอดูใบอนุญาต
- Medical Council of Thailand. จิตแพทย์คือแพทย์ที่ขึ้นทะเบียนกับแพทยสภา ซึ่งเป็นผู้จัดทำทะเบียนแพทย์
ประกันและสิทธิการรักษา
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาทางจิตเวชเมื่อมีการส่งต่อ แต่โดยทั่วไปไม่ครอบคลุมจิตบำบัด
ความช่วยเหลือเร่งด่วนในไทย
หากชีวิตของคุณหรือผู้อื่นตกอยู่ในอันตราย โปรดโทรหมายเลขฉุกเฉินทันที บริการต่อไปนี้พร้อมให้ความช่วยเหลือตลอดเวลา:
- 1669 · Ambulance
- 1323 · สายด่วนสุขภาพจิต 1323
- 021136789 · The Samaritans of Thailand
ข้อมูลได้รับการตรวจสอบเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2026 · แหล่งข้อมูล: en.wikipedia.org, expatica.com, therapyroute.com, thetreatmentregistry.com
สัญญาณที่ควรสังเกต
ความวิตกกังวลในระดับหนึ่งเป็นเรื่องปกติก่อนสอบหรือก่อนการพูดคุยที่ยากลำบาก แต่ควรใส่ใจเมื่อความกังวลเกิดขึ้นตลอดเวลาและหยุดคิดได้ยาก เมื่อคุณหลีกเลี่ยงสถานที่หรือสถานการณ์ต่างๆ เพราะความกังวล หรือเมื่อสังเกตเห็นอาการทางกายบ่อยๆ เช่น ใจเต้นเร็ว แน่นหน้าอก เวียนศีรษะ ปั่นป่วนในท้อง หรือนอนหลับไม่ดี ความกลัวรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันเป็นระลอก ซึ่งเรียกว่าอาการแพนิก ก็เป็นอีกสัญญาณที่พบบ่อย
สิ่งที่ช่วยได้: การรักษาและผู้เชี่ยวชาญ
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) มีหลักฐานรองรับมากที่สุดสำหรับปัญหาความวิตกกังวลส่วนใหญ่ และมักรวมถึงการค่อยๆ เผชิญกับสถานการณ์ที่กลัว การบำบัดด้วยการยอมรับและพันธะสัญญา (ACT) และแนวทางที่ใช้การฝึกสติก็ช่วยได้เช่นกัน นักจิตวิทยา นักจิตวิทยาคลินิก และนักจิตบำบัด มักเป็นผู้ดูแลการบำบัดหลัก จิตแพทย์หรือแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปอาจประเมินว่ายาจะช่วยเสริมการบำบัดได้หรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อความวิตกกังวลรุนแรงหรือเป็นมานาน
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือเร่งด่วน
ควรรีบไปพบแพทย์หากมีอาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หรืออาการที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เพราะควรได้รับการตรวจเพื่อตัดสาเหตุทางร่างกายออก หากความวิตกกังวลมาพร้อมกับความคิดอยากจบชีวิตหรือทำร้ายตัวเอง ให้ติดต่อหน่วยบริการฉุกเฉินในพื้นที่หรือไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที คุณไม่จำเป็นต้องรอนัดหมาย
สิ่งที่คุณทำได้ในระหว่างนี้
ระหว่างที่หาความช่วยเหลือ ลองรักษาเวลานอนและเวลารับประทานอาหารให้สม่ำเสมอ ขยับร่างกายเกือบทุกวัน และลดคาเฟอีนกับแอลกอฮอล์ ซึ่งอาจทำให้ความวิตกกังวลแย่ลง การหายใจช้าๆ ช่วยได้ในช่วงที่อาการพุ่งสูง การหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่กลัวทำให้โล่งใจในตอนนั้น แต่มักทำให้ความวิตกกังวลเพิ่มขึ้น ดังนั้นการก้าวทีละเล็กทีละน้อยจึงดีกว่า พูดคุยกับคนที่คุณไว้ใจ และใช้แหล่งข้อมูลสุขภาพที่น่าเชื่อถือ
นักจิตบำบัดทำอะไรบ้าง?
นักจิตบำบัดช่วยให้ผู้คนเข้าใจและเปลี่ยนแปลงรูปแบบทางอารมณ์ ความสัมพันธ์ และพฤติกรรม ผ่านความสัมพันธ์เชิงบำบัดที่มีโครงสร้าง งานของนักจิตบำบัดอิงกับแนวทางการบำบัดหนึ่งแนวทางหรือมากกว่า เช่น การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม จิตพลวัต การบำบัดเชิงระบบ มนุษยนิยม หรือการบำบัดแบบบูรณาการ โดยพบกับบุคคล คู่รัก ครอบครัว หรือกลุ่ม มักเป็นการพบอย่างสม่ำเสมอ และใช้เวลานอกการพบไปกับการจดบันทึก การเตรียมตัว และการรับการนิเทศงานของตนเอง
ควรพบนักจิตบำบัดเมื่อใด
จิตบำบัดเหมาะกับผู้ที่ต้องการทำงานเชิงลึกกับความยากลำบากที่เกิดซ้ำ เช่น ความวิตกกังวล อารมณ์หม่นหมอง รูปแบบความสัมพันธ์ ความภาคภูมิใจในตนเอง ผลกระทบจากประสบการณ์ในอดีต หรือการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญในชีวิต นอกจากนี้ยังช่วยได้เมื่อคุณรู้สึกติดขัดโดยไม่มีการวินิจฉัยที่ชัดเจน หากคุณต้องการการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการ การประเมินทางจิตวิทยาเฉพาะด้าน หรือการใช้ยา อาจต้องให้นักจิตวิทยาคลินิกหรือจิตแพทย์เข้ามาร่วมด้วย
วิธีเลือก
เมื่อเลือกผู้เชี่ยวชาญ ให้ตรวจสอบใบอนุญาตและการฝึกอบรม แนวทางที่ใช้ และประสบการณ์ในเรื่องที่คุณต้องการ พิจารณาด้านปฏิบัติด้วย ได้แก่ ภาษา ราคา สถานที่หรือเซสชันออนไลน์ และเวลาว่าง ความสัมพันธ์กับผู้เชี่ยวชาญมีความสำคัญมาก หากหลังจากพบไปสองสามครั้งแล้วรู้สึกไม่ใช่ การเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญก็เป็นเรื่องปกติ
คำถามที่พบบ่อย
ระบบสาธารณสุขภาครัฐในไทยครอบคลุมการดูแลด้านจิตใจหรือไม่
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาที่โรงพยาบาลหรือหน่วยบริการที่คุณลงทะเบียนไว้ และมีการส่งต่อเพื่อรับการรักษาเฉพาะทาง การรักษาทางจิตเวชรวมอยู่ในสิทธิเมื่อมีการส่งต่อ ส่วนจิตบำบัดโดยทั่วไปไม่ครอบคลุม เว้นแต่ได้รับการส่งต่อ
จะตรวจสอบได้อย่างไรว่านักจิตบำบัดมีใบอนุญาตในไทย
Ministry of Public Health, Professional Committee for Clinical Psychology (Practice of the Art of Healing Act B.E. 2542): จิตวิทยาคลินิกเป็นสาขาการประกอบโรคศิลปะที่ต้องมีใบอนุญาตตั้งแต่ปี 2003 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบผ่านการสอบขึ้นทะเบียนระดับประเทศและมีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ โปรดขอดูใบอนุญาต