เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้า
ความเศร้าที่ต่อเนื่อง การหมดความสนใจ ความเหนื่อยล้า การนอนที่เปลี่ยนไป หรือสมาธิไม่ดีเป็นเวลาหลายสัปดาห์ อาจเป็นสัญญาณของภาวะซึมเศร้า จิตบำบัดเป็นการรักษาที่ได้ผล ทั้งแบบเดี่ยวหรือร่วมกับยาที่จิตแพทย์หรือแพทย์สั่ง หากคุณมีความคิดอยากทำร้ายตนเอง โปรดติดต่อหน่วยบริการฉุกเฉินหรือสายด่วนช่วยเหลือในภาวะวิกฤตทันที
นักจิตบำบัดคือผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการฝึกอบรมในจิตบำบัดหนึ่งรูปแบบหรือมากกว่า (จิตพลวัต ระบบ มนุษยนิยม ความคิดและพฤติกรรม…) ตำแหน่งที่ได้รับการคุ้มครองและข้อกำหนดแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ โปรไฟล์แสดงการฝึกอบรมและการขึ้นทะเบียนของผู้เชี่ยวชาญแต่ละคน
การรับบริการด้านสุขภาพจิตในไทย
ระบบสาธารณสุขภาครัฐ · ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง / 30 บาท) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาที่โรงพยาบาลหรือหน่วยบริการที่คุณลงทะเบียนไว้ และมีการส่งต่อเพื่อรับการรักษาเฉพาะทาง การรักษาทางจิตเวชรวมอยู่ในสิทธิเมื่อมีการส่งต่อ ส่วนจิตบำบัดโดยทั่วไปไม่ครอบคลุม เว้นแต่ได้รับการส่งต่อ
วิธีตรวจสอบว่าผู้เชี่ยวชาญมีใบอนุญาต
- Ministry of Public Health, Professional Committee for Clinical Psychology (Practice of the Art of Healing Act B.E. 2542). จิตวิทยาคลินิกเป็นสาขาการประกอบโรคศิลปะที่ต้องมีใบอนุญาตตั้งแต่ปี 2003 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบผ่านการสอบขึ้นทะเบียนระดับประเทศและมีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ โปรดขอดูใบอนุญาต
- Medical Council of Thailand. จิตแพทย์คือแพทย์ที่ขึ้นทะเบียนกับแพทยสภา ซึ่งเป็นผู้จัดทำทะเบียนแพทย์
ประกันและสิทธิการรักษา
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาทางจิตเวชเมื่อมีการส่งต่อ แต่โดยทั่วไปไม่ครอบคลุมจิตบำบัด
ความช่วยเหลือเร่งด่วนในไทย
หากชีวิตของคุณหรือผู้อื่นตกอยู่ในอันตราย โปรดโทรหมายเลขฉุกเฉินทันที บริการต่อไปนี้พร้อมให้ความช่วยเหลือตลอดเวลา:
- 1669 · Ambulance
- 1323 · สายด่วนสุขภาพจิต 1323
- 021136789 · The Samaritans of Thailand
ข้อมูลได้รับการตรวจสอบเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2026 · แหล่งข้อมูล: en.wikipedia.org, expatica.com, therapyroute.com, thetreatmentregistry.com
สัญญาณที่ควรสังเกต
ทุกคนมีวันที่รู้สึกหม่นหมอง โดยเฉพาะหลังเจอเรื่องผิดหวัง แต่ควรขอความช่วยเหลือเมื่อความเศร้า ความว่างเปล่า หรือความหงุดหงิดเกิดขึ้นเกือบทั้งวันติดต่อกันหลายสัปดาห์ เมื่อคุณหมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ หรือเมื่อสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงของการนอน ความอยากอาหาร พลังงาน หรือสมาธิ ความรู้สึกไร้ค่า รู้สึกผิด หรือรู้สึกว่าไม่มีอะไรดีขึ้น รวมถึงการแยกตัวจากผู้คน ก็เป็นสัญญาณที่พบบ่อยเช่นกัน
สิ่งที่ช่วยได้: การรักษาและผู้เชี่ยวชาญ
จิตบำบัดเป็นการรักษาภาวะซึมเศร้าที่ได้ผล การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) การบำบัดด้วยการกระตุ้นพฤติกรรม การบำบัดระหว่างบุคคล และแนวทางจิตพลวัตบางแบบ มีหลักฐานรองรับที่ดี นักจิตวิทยา นักจิตวิทยาคลินิก และนักจิตบำบัดให้การบำบัด ส่วนจิตแพทย์หรือแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปสามารถประเมินว่าการใช้ยาเหมาะสมหรือไม่ ซึ่งมักพิจารณาในภาวะซึมเศร้าระดับปานกลางหรือรุนแรง การบำบัดควบคู่กับการติดตามทางการแพทย์เป็นเรื่องที่พบบ่อยและได้ผลดี
เมื่อใดควรขอความช่วยเหลือเร่งด่วน
หากคุณกำลังคิดเรื่องการฆ่าตัวตาย มีแผนการ หรือรู้สึกว่าอาจลงมือทำตามความคิดที่จะทำร้ายตัวเอง ให้ติดต่อหน่วยบริการฉุกเฉินในพื้นที่หรือไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที หากคุณเป็นห่วงคนอื่น ให้อยู่กับเขาหากปลอดภัย และขอความช่วยเหลือทันที การบอกคนใกล้ชิดว่าคุณรู้สึกอย่างไรเป็นก้าวแรกที่สำคัญ
สิ่งที่คุณทำได้ในระหว่างนี้
ก้าวเล็กๆ มีความหมาย ลองตื่นนอนในเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน ออกไปข้างนอก ขยับร่างกายเล็กน้อย รับประทานอาหารให้เป็นเวลา และทำกิจกรรมหนึ่งอย่างที่ทำได้ไม่ยากซึ่งเคยทำให้คุณรู้สึกพอใจ แม้จะไม่อยากทำก็ตาม หลีกเลี่ยงการใช้แอลกอฮอล์เพื่อรับมือ ติดต่อกับคนที่คุณไว้ใจอย่างน้อยหนึ่งคน และอดทนกับตัวเองระหว่างที่หาความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
นักจิตบำบัดทำอะไรบ้าง?
นักจิตบำบัดช่วยให้ผู้คนเข้าใจและเปลี่ยนแปลงรูปแบบทางอารมณ์ ความสัมพันธ์ และพฤติกรรม ผ่านความสัมพันธ์เชิงบำบัดที่มีโครงสร้าง งานของนักจิตบำบัดอิงกับแนวทางการบำบัดหนึ่งแนวทางหรือมากกว่า เช่น การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม จิตพลวัต การบำบัดเชิงระบบ มนุษยนิยม หรือการบำบัดแบบบูรณาการ โดยพบกับบุคคล คู่รัก ครอบครัว หรือกลุ่ม มักเป็นการพบอย่างสม่ำเสมอ และใช้เวลานอกการพบไปกับการจดบันทึก การเตรียมตัว และการรับการนิเทศงานของตนเอง
ควรพบนักจิตบำบัดเมื่อใด
จิตบำบัดเหมาะกับผู้ที่ต้องการทำงานเชิงลึกกับความยากลำบากที่เกิดซ้ำ เช่น ความวิตกกังวล อารมณ์หม่นหมอง รูปแบบความสัมพันธ์ ความภาคภูมิใจในตนเอง ผลกระทบจากประสบการณ์ในอดีต หรือการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญในชีวิต นอกจากนี้ยังช่วยได้เมื่อคุณรู้สึกติดขัดโดยไม่มีการวินิจฉัยที่ชัดเจน หากคุณต้องการการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการ การประเมินทางจิตวิทยาเฉพาะด้าน หรือการใช้ยา อาจต้องให้นักจิตวิทยาคลินิกหรือจิตแพทย์เข้ามาร่วมด้วย
วิธีเลือก
เมื่อเลือกผู้เชี่ยวชาญ ให้ตรวจสอบใบอนุญาตและการฝึกอบรม แนวทางที่ใช้ และประสบการณ์ในเรื่องที่คุณต้องการ พิจารณาด้านปฏิบัติด้วย ได้แก่ ภาษา ราคา สถานที่หรือเซสชันออนไลน์ และเวลาว่าง ความสัมพันธ์กับผู้เชี่ยวชาญมีความสำคัญมาก หากหลังจากพบไปสองสามครั้งแล้วรู้สึกไม่ใช่ การเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญก็เป็นเรื่องปกติ
คำถามที่พบบ่อย
ระบบสาธารณสุขภาครัฐในไทยครอบคลุมการดูแลด้านจิตใจหรือไม่
ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าครอบคลุมการรักษาที่โรงพยาบาลหรือหน่วยบริการที่คุณลงทะเบียนไว้ และมีการส่งต่อเพื่อรับการรักษาเฉพาะทาง การรักษาทางจิตเวชรวมอยู่ในสิทธิเมื่อมีการส่งต่อ ส่วนจิตบำบัดโดยทั่วไปไม่ครอบคลุม เว้นแต่ได้รับการส่งต่อ
จะตรวจสอบได้อย่างไรว่านักจิตบำบัดมีใบอนุญาตในไทย
Ministry of Public Health, Professional Committee for Clinical Psychology (Practice of the Art of Healing Act B.E. 2542): จิตวิทยาคลินิกเป็นสาขาการประกอบโรคศิลปะที่ต้องมีใบอนุญาตตั้งแต่ปี 2003 ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบผ่านการสอบขึ้นทะเบียนระดับประเทศและมีใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ โปรดขอดูใบอนุญาต