За форензички психолози
Форензичките психолози ја применуваат психологијата во правни прашања: вештачења за судовите, постапки за старателство и семејни постапки, проценка на штета или веродостојност и поддршка на жртвите. Распрашајте се за нивното искуство како судски вештаци во Вашата земја.
Грижа за менталното здравје во Северна Македонија
Јавен здравствен систем · Јавен здравствен систем (Министерство за здравство и Фонд за здравствено осигурување): центри за ментално здравје во заедницата и болничка психијатрија
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови. Повеќе информации
Како да проверите дали стручното лице има лиценца
- Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози). Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
- Doctors' Chamber of Macedonia (Лекарска комора на Македонија). Комората издава лиценци за работа на лекарите и објавува регистар на лекари и список на лекари со важечка лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
Осигурување и покриеност
Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020, осигурувањето во јавниот систем целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Итна помош во Северна Македонија
Ако вашиот или туѓ живот е во опасност, веднаш јавете се на бројот за итни случаи. Овие служби можат да помогнат во секое време:
- 112 · Emergencias
Информациите се проверени во ноември 2026 · Извори: who.int, borgenproject.org, komoranapsiholozi.mk, lkm.org.mk
Што работи еден форензички психолог?
Форензичкиот психолог ја применува психологијата на правни прашања. Во секојдневната работа спроведува вештачења и пишува извештаи за судови, адвокати или поединци: на пример за старателство над деца, психолошкото влијание на некој настан, деловната способност, прашања за веродостојност или ризик. Некои работат и во затвори, во поддршка на жртвите или во програми за рехабилитација. Може да биде повикан да ги објасни своите наоди на судење.
Кога да побарате помош од форензички психолог
Можеби ќе Ви треба форензички психолог кога правна постапка бара независна психолошка проценка: спорови за старателство или контакти со детето, барања за надомест за психолошка штета по несреќа или напад, случаи на вознемирување на работното место или прашања за деловната способност на некое лице. Ако Ви треба емоционална поддршка за време на правна постапка, терапевт е посоодветен, бидејќи форензичката проценка е евалуативна, а не терапевтска.
По што се разликува од другите стручњаци?
Форензичкиот психолог проценува и пишува извештаи за правни цели, со должност да биде објективен кон судот, а не да го поддржува лицето што се проценува. Клиничкиот психолог го третира и поддржува лицето. Обично истиот стручњак не треба да биде и терапевт и вештак во ист случај. Форензичкиот психијатар е лекар кој ги проценува медицинските и психијатриските аспекти во правен контекст.
Што се случува на првата сесија
Првиот контакт обично го разјаснува правното прашање, кој го бара извештајот, роковите и кои документи се достапни. Психологот ќе ги објасни границите на доверливоста, бидејќи извештајот ќе се сподели во правната постапка. Донесете судски документи, претходни медицински или психолошки извештаи и податоци за Вашиот адвокат и прашајте за методите што се користат, временската рамка и дали може да сведочи.
Колку трае процесот?
Форензичката проценка обично вклучува неколку интервјуа, психолошки тестови и преглед на документи, понекогаш и интервјуа со други вклучени лица. Пишувањето на извештајот бара дополнително време. Целиот процес може да трае од неколку недели до подолго, зависно од сложеноста на случајот, бројот на лица што се проценуваат, судските рокови и дали е потребно сведочење на суд.
Онлајн или во живо?
Првичните консултации и некои следни интервјуа може да се спроведат онлајн, што помага кога луѓето живеат далеку едни од други. Сепак, многу форензички проценки е подобро да се прават во живо, за тестовите правилно да се применат, да се набљудува однесувањето и да се осигура дека лицето не е под влијание на други за време на интервјуто. Применливите правни правила исто така може да определат кој формат е прифатлив.
Како да ги проверите квалификациите на стручњакот
Форензичките психолози се психолози, па проверете ја регистрацијата во надлежното тело или професионалната комора на психолозите во нивната земја. Прашајте за специфичната обука по форензичка или правна психологија, искуството со Вашиот тип случај, дали веќе настапувале како вештаци и како обезбедуваат непристрасност. Нивниот извештај треба да ги следи признаените професионални и етички насоки.
Од што зависи цената?
Форензичката работа обично се наплаќа по извештај или по проект, а не по сесија. Трошоците зависат од сложеноста на случајот, бројот на лица што треба да се проценат, обемот на документи, патувањата, итноста и дали е потребно појавување на суд. Побарајте пишана проценка на трошоците за секоја фаза и проверете со Вашиот адвокат дали може да се користи бесплатна правна помош.
Како да изберете
При изборот, проверете ги лиценцата и обуката, пристапот што го користат и дали имаат искуство со она што Ви треба. Земете ги предвид и практичните аспекти: јазик, цена, локација или онлајн сесии и достапност. Односот со стручњакот е многу важен; ако по неколку сесии не се чувствувате добро, сосема е во ред да промените.
Најчесто поставувани прашања
Дали јавниот здравствен систем во Северна Македонија покрива психолошка помош?
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Како да проверам дали форензички психолог има лиценца во Северна Македонија?
Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози): Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца.