За невропсихолози
Невропсихолозите ги проценуваат и рехабилитираат меморијата, вниманието, говорот и другите когнитивни функции по повреда на мозокот, мозочен удар или кај невродегенеративни и невроразвојни состојби.
Грижа за менталното здравје во Северна Македонија
Јавен здравствен систем · Јавен здравствен систем (Министерство за здравство и Фонд за здравствено осигурување): центри за ментално здравје во заедницата и болничка психијатрија
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови. Повеќе информации
Како да проверите дали стручното лице има лиценца
- Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози). Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
- Doctors' Chamber of Macedonia (Лекарска комора на Македонија). Комората издава лиценци за работа на лекарите и објавува регистар на лекари и список на лекари со важечка лиценца. Пребарајте го официјалниот регистар
Осигурување и покриеност
Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020, осигурувањето во јавниот систем целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Итна помош во Северна Македонија
Ако вашиот или туѓ живот е во опасност, веднаш јавете се на бројот за итни случаи. Овие служби можат да помогнат во секое време:
- 112 · Emergencias
Информациите се проверени во ноември 2026 · Извори: who.int, borgenproject.org, komoranapsiholozi.mk, lkm.org.mk
Што работи еден невропсихолог?
Невропсихологот проучува како мозокот е поврзан со мислењето и однесувањето. Во секојдневната работа спроведува детални проценки на меморијата, вниманието, јазикот, планирањето и другите когнитивни функции со стандардизирани тестови, пишува извештаи и осмислува програми за рехабилитација или стимулација. Работи со луѓе по мозочен удар или повреда на мозокот, со невродегенеративни или невроразвојни состојби, како и со нивните семејства и медицински тимови.
Кога да побарате помош од невропсихолог
Невропсихологот може да помогне кога има забележливи промени во меморијата, концентрацијата, јазикот или однесувањето, по повреда на главата или мозочен удар, при загриженост за когнитивен пад или за да се разјаснат тешкотии во учењето или вниманието. Корисен е и за планирање на рехабилитацијата и прилагодување на секојдневниот живот. Ако загриженоста е главно емоционална, психолог можеби е посоодветен; медицинските причини бараат невролог.
По што се разликува од другите стручњаци?
Неврологот е лекар кој ги дијагностицира и лекува болестите на нервниот систем и може да препишува лекови и да бара снимања. Невропсихологот мери како тие состојби влијаат на мислењето и однесувањето и работи на рехабилитација, без да препишува лекови. Општиот психолог се фокусира повеќе на емоциите и однесувањето отколку на деталното когнитивно тестирање. Работниот терапевт помага да се прилагодат секојдневните активности и околината по когнитивни промени.
Што се случува на првата сесија
Првата средба обично собира информации за проблемот, медицинската историја, образованието, секојдневното функционирање и промените што ги забележале блиските. Тестирањето може да започне тогаш или на следните сесии. Донесете медицински извештаи, резултати од снимања, листа на лекови, училишни извештаи ако се релевантни и, ако е можно, член на семејството кој добро Ве познава. Прашајте што вклучува проценката и што ќе содржи извештајот.
Колку трае процесот?
Целосната невропсихолошка проценка често трае неколку часа, понекогаш поделени во повеќе од една средба, плус време за обработка на тестовите и подготовка на извештајот. Рехабилитацијата или когнитивната стимулација обично се спроведува на редовни сесии во текот на неколку недели или месеци, зависно од причината, целите и одговорот на лицето. Напредокот обично се разгледува и програмата се прилагодува во текот на работата.
Онлајн или во живо?
Некои делови од невропсихологијата функционираат онлајн, како првичните интервјуа, сесиите за повратна информација, советувањето на семејството и одредени вежби за рехабилитација. Сепак, многу стандардизирани тестови се наменети за примена лице в лице, па формалните проценки обично е подобро да се прават во живо. Онлајн работата може да биде потешка за луѓе со значителни тешкотии со вниманието, слухот, видот или технологијата, освен ако некој близок не помогне со поставувањето.
Како да ги проверите квалификациите на стручњакот
Невропсихологот обично е психолог со постдипломска специјализација по невропсихологија, па прво проверете дали е регистриран како психолог во надлежното тело во својата земја. Потоа прашајте за неговата специфична обука по невропсихологија, клиничкото искуство со Вашиот тип состојба, тестовите што ги користи и дали соработува со болници, рехабилитациски центри или мултидисциплинарни тимови.
Од што зависи цената?
Трошоците се разликуваат меѓу еднократна проценка со писмен извештај и континуирани сесии за рехабилитација. На цената влијаат бројот на тестови, потребните часови, сложеноста на случајот, искуството на стручњакот, градот и дали извештаите се потребни за правни или административни цели. Побарајте проценка на трошоците пред да започнете и прашајте дали здравственото осигурување или јавните служби покриваат дел од нив.
Како да изберете
При изборот, проверете ги лиценцата и обуката, пристапот што го користат и дали имаат искуство со она што Ви треба. Земете ги предвид и практичните аспекти: јазик, цена, локација или онлајн сесии и достапност. Односот со стручњакот е многу важен; ако по неколку сесии не се чувствувате добро, сосема е во ред да промените.
Најчесто поставувани прашања
Дали јавниот здравствен систем во Северна Македонија покрива психолошка помош?
Јавната грижа за менталното здравје се спроведува преку центри за ментално здравје во заедницата и болнички психијатриски служби, со упатување меѓу примарната, секундарната и терцијарната здравствена заштита. Националната стратегија за 2018-2025 имаше за цел да ја децентрализира грижата и да ја намали зависноста од психијатриските болници. Според податоците од WHO Mental Health Atlas 2020 (Атлас за ментално здравје на Светската здравствена организација), осигурувањето целосно ги покрива услугите за ментално здравје и психотропните лекови.
Како да проверам дали невропсихолог има лиценца во Северна Македонија?
Chamber of Psychologists of North Macedonia (Комора на психолози): Психолошки услуги можат да даваат само психолози кои имаат општа и/или посебна лиценца издадена од Комората. За општа лиценца потребни се една година пракса, стручен испит и упис во Регистарот на психолози, а за посебна лиценца е потребна дополнителна специјализирана обука. Комората објавува список на психолози со лиценца.